Starto 2/1996 (169) 

organo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio

aperas 6-foje jare. Abono 15 gld.

     Komercaj anoncoj: 25 Kč por unu linio, 800 Kč por kvaronpaĝo, 1500 Kč por duonpaĝo, 2500 Kč por tuta paĝo. Duobla reklamo 15% rabato, triobla reklamo 30% rabato.

     Membrokotizoj: A 160 Kč, B 80 Kč, (C nuligita), D 40 Kč, E 40 Kč, F 3200 Kč, G 100 Kč (Starto), eksterlandanoj 20 ECU, enskribo 20 Kč.

     Korespondaj kursoj: 335 Kč  komencantoj, 240 Kč progresintoj. Aliĝoj: Mgr. Vlasta Janá­ko­vá, Smetanova 26, 541 01 Trutnov.

 

Kiel ni mastrumadis en 1995?

    La mastrumado de la asocio estas unu el ĉefaj punktoj de ĉiuj komitatkunsidoj de ĈEA. La marta diskutis ekonomiajn rezultojn, kiujn oni nun prezentas al la membraro kun necesaj klarigoj.

 

 Enspezoj                     buĝeto/realo

 

Membrokotizoj        70 000/65 661,89

Vendoj                                                    60 000/88 312,50

Korespondaj kursoj      10 000/ 4 933,60

Subvencio de MK   250 000/60 000,00

Heroldo de Esp.                      9 000/ 2 014,00

Intern. Fervojisto                     3 000/ 3 816,00

Membrokotiz. de UEA 3 000/          -

Pagoj UK Tampereo      -     /87 928,10

Starto                                              -     /    223,37

Interezoj                                     1 000/  2 213,39

Donacoj                                                60 000/15 892,40

Dividendoj                                 -    /  7 652,00

Konferenco de ĈEA                -    /19 803,00

Bonhavaĵo Tourgast  84 000/           -

 

 sume                                    550 000/354 422,17

Elspezoj                                                     buĝeto/realo

 

Foruzo de materialo                 10 000/19 181,60

Riparoj                                       30 000/    250,00  Aĉetoj                        -  /54 308,20

El. energio                                   -   / 8 207,80

Lumono                                                   -    /   600,00

Regalo                                                       1 000/          -

Vojaĝkostoj                           80 000/15 166,20

Poŝtokostoj                           80 000/61 119,36              

Telefono                                                   -   /    579,50

Eldonado                               120 000/80 737,50

Kopiado                                                  4 000/ 1 028,00

OOV                                                             60 000/29 000,00

Funkcia kotizo                     5 000/ 3 075,00

Neproduktaj servoj                   25 000/16 602,00

Impostoj                                                   -  /    525,00

Bankopagoj                                -   / 1 494,50

Kupona privatigo                            -   /48 390,00

IKUE-kongreso                                 -   / 9 282,00

Konferenco de ĈEA 60 000/34 350,00

Video-festivalo                  50 000/70 654,80

UK Praha                   -   /69 810,40

Rezervoj                      35 000/           -

sume                                          550 000/508 379,16

 

La ekonomia rezulto: 153 957,09 Kĉ

 

El elspeza flanko de la jarfina spezo­folio videbliĝas, ke la membrokotizoj alproksimiĝas al la buĝetita sumo kaj kontentige evoluas ankaŭ vendoj, kiuj iom superis la antaŭviditan sumon. Ne­ce­sas ties kreskoj ankaŭ en nuna jaro. La skribaj kursoj bedaŭrinde ege stagnas kaj oni ne povas atendi ŝanĝon en pro­ksi­ma estonto. Unu el kelkaj kaŭzoj es­tas tro multekosta reklamado, sen kiu oni apenaŭ povas atendi pli vastan inte­re­son de la publiko. Laŭ lastaj kelkjaraj spertoj la elspezojn por reklamoj apenaŭ kovris enspezoj pere de tiuj kursoj.

Tre alta sumo estas pagoj por la UK en Tampereo - sed tiuj financoj ne apar­tenas al ĈEA, sed estis havaĵo de UEA, al kies konto oni devis la monon trans­ĝiri (vidu sub elspezoj - UK Praha). Ankaŭ ne plenumiĝis donacoj kaj profi­toj - pasintjare la asocio ne organizis  donackampanjon“ inter F-membroj por ne misuzadi malavarecon de niaj fidelu­loj. Gravan  truon“ en la mastrumado kaŭzas jam kelkjara bonhavaĵo ĉe la fir­mao Tourgast, kiu intertempe bankrotis kaj ĝiaj ŝuldoj estas malfacile ekzekuci­eblaj.

La subvencio de Ministerio de Kultu­ro estis nur kvarona ol atendite, sed tiun ni ne kapablas influi. Ni dankis eĉ por tiu subteno, kiun la asocio ricevis (kaj povis uzi nur por destinitaj celoj). Cete­raj enspezitaj monrimedoj jam ne estis tiom gravaj por ekvilibro de la buĝeto.

Komparante ambaŭ flankojn de la jar­fi­na spezofolio oni tuj vidas, ke la aso­cio en la pasinta jaro mastrumadis kun ne­ga­ti­va saldo. Kelkaj gravaj elspezoj es­tis kovritaj per buĝetitaj enspezoj (ekz. Video-festivalo kaj IKUE-kongreso per ministeria subvencio), aliajn rimedojn ni devis elspezi ĉu pro fakto, ke la financoj ne apartenis al ĈEA (ekz. UK Praha), ĉu pro tio, ke oni devis dekalkuli finan­cojn jam pli frue elspezitajn (kupona pri­va­t­igo). Sed male - pro prudenta fi­nan­ca konduto ni ŝparis personajn elspe­zojn (t.e. salajroj kaj pagoj por faritaj laboroj) kaj elspezojn por eldona agado - kalkulita nur Starto, ĉar alia eldonaĵo ne aperis je propra asocia kosto. Oni ŝpa­ris ankaŭ vojaĝelspezojn, ĉar la funk­ci­uloj, al kiuj laŭstatute pagendas nece­saj vojaĝpagoj, uzas nur la plej mal­multe­kostajn vojaĝrimedojn. Ŝparis an­kaŭ niaj sekcioj - sed ĉefe pro ilia mal­granda agado, kio ne estas pozitiva fe­no­me­no.

Por ni katastrofan alton atingis poŝtaj pagoj, kiuj preskaŭ egalas al kompleta membrokotizoj samkiel  materialoj“, t.e. kovertoj, membrokartoj, legitimilon ktp. La kialoj estas ĝenerale konataj kaj de ni nur malmulte influeblaj. Ekzemple en la pasinta jaro decidis la komitato fari ordon en la membrokartoteko, kio fine kos­tis preskaŭ dekkvinmil kronojn, sed tio sekve respeguliĝos en malpliigo de el­spezoj, ĉar oni ne plu sendos Starton al nekotizintoj kaj eksmembroj de ĈEA, kio ĝis nun ofte okazis. La negativan re­zul­ton de la tutjara mastrumado influis an­kaŭ elspezoj por la konferenco de ĈEA, kiu ja ne superis la buĝetitan su­mon, tamen estis pli altaj ol tiucelaj en­spezoj. Estontece ankaŭ ĉi tie ni devos pli ŝpari kaj limigi subtenon al la parto­prenontoj el la asocia kaso.

Laŭ tie ĉi prezentita trarigardo estis kon­struita la buĝeto por tiu ĉi jaro. Oni ege zorge presis ĉiun necesan elspezon kaj komparis ĝin kun realaj enspezoj. Kvan­kam entuta spezo estos multe pli alta ol en la pasinta jaro (ĉefe pro UK Praha), ni esperu, ke gravaj ŝparoj kaj prudenta asocia agado ekvilibrigos la ekonomion kaj kontribuos al stabileco de ĈEA.

La publikigo de la tutjara mastrumado estu instigo por membraro por serĉi no­vajn fontojn de financoj kaj por pli racia agado de nia tuta kolektivo.

 Vl. Kočvara

 Plua E-filatela sukceso

 

Singapura filatela asocio kunlabore kun Singapura poŝto, sub aŭspicio de FIP - Internacia filatela federacio organizis dum tagoj 01/10 09 1995 Tutmondan fi­la­telan ekspozicion, kies Alta Protektan­to estis singapura Prezidento Ong Teng Cheong.

Sukcese ĝin partoprenis ankaŭ s-ano Vladimír VÁŇA el Plzeň. Lia, jam tut­monde konata eksponaĵo:  Ĉapitroj el historio de Esperanto“ gajnis grandan arĝentan medalon.

    Ni elkore gratulas.

    -vlha-

 

 Esperanto ricevis prioritaton antaŭ la angla

 

FISAIC - senprofita internacia organizo por ripoza aktivado (kultura, sporta) de fervojistoj kaj de fervoj-amikoj, uzanta kiel ĉefajn lingvojn la francan kaj la germanan - preferas ekde la nuna jaro Esperanton antaŭ la angla. Jen efektiva pruvo, ke Eo ne estas afero de nuraj  hobiuloj“, sed reale praktika komunik­ilo. Tial samtempe la IFEF-sekcio de ĈEA (fervojista sekcio) fariĝis parto de FISAIC. La organizo laŭ siaj ebloj eĉ materiale subtenos ankaŭ E-aranĝojn en eksterlando aprobitajn en la plano de FISAIC. Certajn avantaĝojn povas ĝui eĉ ne-fervojistoj, se ili partoprenas labo­ron en fervojistaj interesrondetoj kaj kluboj.

 Zdeněk Polák

 komisiito de IFEF

 por FISAIC-kontaktoj

 

 Ĵus eldonita nova poemkolekto

de Jiří Karen.

 La Brnoa eldonejo Georgetown (Jiříkov) aperigis omaĝe al la 75-a jubileo de Jiří Karen, konata ne nur kiel ĉeĥa, sed an­kaŭ kiel Esperanta aŭtoro, la poem­kolekton Svět laskavý nejen na slova (La mon­do afabla ne nur je vortoj). En la trarigardo de la ĝis nun eldonitaj po­em­aroj de J. Ka­ren ne mankas mencio de liaj eldonaĵoj en Esperanto Antaŭ la naŭa ondo kaj Flugilhava ŝtono.

Al la aŭtoro mi kore gratulas kaj al la legantoj mi rekomendas mendi la plaĉan verkon (prezo 49.- Kč) en la eldonejo Georgetown (Jiříkov), Mikulovská 1, 628 00 Brno.

 Petro Chrdle

 

Nova monumento al Zamenhof

 estos starigita en Aix en Provence la 4-an de majo 1996 danke al la urbestro Monsiuer Jean-François Picheral, Maire d'Aix en Provence, Hôtel de Ville, 13100 Aix en Provence, Francio. Tuj sendu gratulojn!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Kunlaboro kun polaj esperantistoj

 Nia E-klubo Ostrava-Vítkovice ligis pli intimajn kontaktojn kun kluboj en pola Cieszyn (Polský Těšín) kaj Bielsko-Bia a. Ni interkonsentis interŝanĝi pre­legantojn. 29.2.1996 je la 16-a horo mi pre­legis en Cieszyn pri la temo  Kiel Es­pe­ranto kontribuis al mia vivo“. Venis 30 aŭskultantoj, inter ili  ruso kaj ĉina ku­ra­cistino, kiuj deĵore laboras en Polu­jo. Pluan prelegon mi prezentos printem­pe en Bielsko-Bia a. Dum la tria diman­ĉo junia 16.6.1996 ni renkontiĝos sur la mon­to Ĉantoryja. Radikoj de tiu aranĝo de­venas el la tridekaj jaroj kaj ni invi­tas ĉiujn esperantistojn partopreni la ren­kon­tiĝon sub la libera ĉielo.

                                                                   Drahomír Kočvara

                                             Hulvácká 18

 700 30 Ostrava

                                

 Biciklistoj ek al UK!

 Mi estas 70-jara biciklisto kaj mi inten­cas bicikli Pragon por partopreni la 81-an UK-on. Se mia sanstato kaj sport­kapablo estos ankoraŭ tiaj, kiel hodiaŭ, mi certe biciklos.

La distanco de nia urbo Havířov al Pra­go ne estas longa kaj mezuras nur 360 kilometrojn. Mi biciklus ekipita per tendo, dormsako kaj aliaj tendarbezonoj, kiel ĉiam, kiam mi en pasinteco trabici­kla­dis Ĉeĥoslovakion, GDR-on, Pollan­don, Hungarujon, Rumanujon, Bulgaru­jon, Jugoslavion kaj - post rompiĝo de nia komunista kaĝo - ankaŭ Aŭstrion kaj Federacian Germanujon.

Per tiu ĉi sciigo mi turnas min al ĉiuj es­pe­rantistoj-biciklistoj, ne nur ĉeĥaj, sed el la tuta Eŭropo: ankaŭ vi kun­biciklu al UK!

En Prago ni poste povus entrepreni so­lenan propagandan trabicikladon pri Es­peranto, Zamenhof, UK ktp. Niaj bi­cikloj povus esti ornamitaj per verdaj ste­loj, E-flagetoj, naciaj flagetoj, gir­landoj kaj diversaj poresperantaj sur­skriboj. Ni ĉiuj povus havi ankaŭ anonc­tabuleton kun surskribo, el kiu lando kaj urbo ni albiciklis kaj kiom da kilometroj ni traveturis. Vi, kiuj alvenos vagonare aŭ aŭtomobile, kunprenu viajn biciklojn kaj helpu al ni: ju pli multaj ni estos, des pli bone.

Bonvolu informi min, se vi volas kunbicikli, al la adreso: Schwetter Old­řich, Sadová 7, 736 01 Havířov-Město.

 

 

Esperanto-klubo HAVÍ OV kvardekjara

 Havířov, situanta 12 kilometrojn oriente de Ostrava, havas preskaŭ 100.000 lo­ĝan­tojn. La 12-an de septembro 1956 mi fondis en tiu urbo E-klubon. Post kvar jaroj komunistoj malpermesis al mi disvastigi Esperanton, sed nia klubo ne malaperis.

Nunjare, de la 15-a ĝis la 17-a de novembro 1996 ni festos 40-an datre­venon de nia klubo. Dum tiuj tagoj samtempe okazos la 8-a nacia kongreso de Ĉeĥa Esperanto-Asocio. Mi petas ĉiujn gesamideanojn afable sendi al ni salutojn kaj bondezirojn per leteroj, poŝtkartoj, poemoj, kantoj, desegnoj, fo­toj ktp. por efektivigi malgrandan ekspo­zi­ci­eton.

 - O.Schwetter-

 

 TRI VERKOJ DE KAROLO PIĈ

 

Karolo Piĉ: Frua Pledo por la Iltisa Skolo. Analizo de la revuo  La Espe­ran­tisto“ (1889-1895). Artur E. Iltis, Saarbrücken 1989, 31 paĝoj, formato A5

 

 

La unua E-gazeto  La Esperantisto“, a­pe­ran­ta en la jaroj 1889-1895, publikigis en 1893/1894 serion da artikoloj pri eb­laj reformoj kaj plibonigoj de Esperanto, kiuj koncernis la ortografion sen super­signoj, la gramatikon sen tabelvortoj kaj leksikon sen nelatinidaj vortradikoj. Mul­tajn el la proponoj faris Zamenhof mem, sed en la fina balotado la espe­rantistoj verdiktis, ke la lingvo restu sen­ŝanĝa.

Karolo Piĉ aprobas tiun decidon, ĉar en la komenca periodo la lingvo bezonis firman neŝanceleblan bazon, la tempo ankoraŭ ne estis matura por lingvaj eks­pe­rimentoj. Ĉefe li aplaŭdas la ĉapelitajn literojn, ĉar malgraŭ la teknikaj proble­moj, kiuj estas venkeblaj, ĝuste la super­signoj kun la principo  unu litero por unu sono“ donas al Esperanto el lingvis­ti­ka vidpunkto grandan elastecon.

Tamen - analizante la plej interesajn reform-proponojn - li trovas multajn sa­ĝaj kaj raciaj, kiuj nun, post centjara evo­luo de Esperanto, povus saltigi la inter­nacian lingvon antaŭen. Pli precize dirite: li esprimas sian surprizon kaj mi­ron, eĉ ŝokon kaj fascinon, kiam li tro­vis abundon da siaj novismoj lanĉitaj en Litomiŝla tombejo kiel malnovajn propo­nojn de Zamenhof mem! Kompreneble tia koincido ne povas esti hazarda, ĝi ma­le pruvas, ke  elektado de vortoj kon­venaj por la internacia lingvo havas sian logikon, kiu ankaŭ aliajn lingvistojn kon­dukus al la sama rezulto.

La tabelvortoj estas neanstataŭigeblaj per vortetoj tiritaj el la latino, sed la la­tinaĵoj povas ilin riĉigi kiel sinonimoj. Simile ellatinaj prepozicioj, konjunkcioj, adverboj kaj afiksoj (pri substantivoj, adjektivoj kaj verboj eĉ ne necesas paro­li). Sinonimoj neniam havas absolute sa­man signifon, la diferencoj ebligas espri­mi ideojn kaj nuancojn ĝis tiam neespri­m­eblajn.

Karolo Piĉ vidas en  La Esperantisto“ modelon por la Iltisa skolo, kies ĉefa re­prezentanto li restas eĉ post sia morto, kaj pruvon, ke la iltisa lingva praktiko estas ĝusta.

 

Karolo Piĉ: Urbi et orbi. Repliko al Giorgio Silfer. Iltis-eldonejo, Saar­brücken 1990, 20 paĝoj, formato A5.

 

 

Karolo Piĉ rifuzas asertojn, ke li apar­tenas al la Praga skolo (Urbanová, Rum­ler, Karen), ĉar li sentas sin iltisano kaj litomiŝlano. Se la praganoj ĉerpas el liaj verkoj, ekz. en Abunde kaj redunde de Josef Rumler, tio tute ne signifas, ke li apartenas al ilia skolo. Poste li klarigas sian rilaton al Kalocsay, kiun li alte estimas, sed neniel sekvas kiel modelon, ne amante tradukojn, sed nur originalajn verkojn.  Simile kiel en la postparolo al Litomiŝla tombejo li eksplikas signifon de sinonimoj en la lingvo ĝenerale kaj en beletro speciale, kial verkisto ne po­vas kontentiĝi nur per minimum-vortar­etoj kaj bezonas pli riĉan esprimilon por siaj verkoj.

Fine de la kajero trovas la leganto ma­ni­feston de la Iltisa skolo el 1987, en kiu la verkistoj anoncas sian fidelon al la Fundamento, sed samtempe rifuzas lim­igi la lingvon sole al tiu rudimento, taŭga por hobiaj celoj, sed ne por lite­ra­tu­ro. Kiu ne ŝatas riĉan lingvon, tiu sim­ple arton ne legu.

 

Karolo Piĉ: Perspektivoj de la Ilustra­lo. Kun postparolo de Reinhard Hau­penth­al. Iltis-eldonejo, Saarbrücken 1994, 24 paĝoj A5

 

 

Ilustralo en la lingvaĵo de Karolo Piĉ es­tas nenio alia ol Plena Ilustrita Vortaro, kies aperon li aplaŭdas kiel inaŭguron de la nova epoko en la evoluo de Es­pe­ran­to. Li komparas ĝin kun similaj inaŭ­guraj vortaroj nacilingvaj, ekz. kun la ĉe­ĥa vortaro de Jungmann, kaj vidas avan­taĝon ĝuste en ĝia neperfekteco, kiu mal­fermas pordon por vastaj diskutoj pri la lingvo kaj ĝia futura evoluo. Alte li apre­zas la skemismon, pro kiu Esperanto estas ne lingvo, sed lingvoaŭtomato, kiu sola havas  ŝancon en la epoko de la­v­aŭto­matoj, vendoaŭtomatoj, ludaŭto­ma­toj, tradukaŭtomatoj kaj jen eĉ pens­aŭto­matoj.“ La skemisma principo ebligas ti­ri el naturalismaj vortoj, enŝteliĝintaj en la lingvon, novajn prefiksojn, sufiksojn kaj radikojn.

Ekzemple la sufisko -al- (katedralo = katedra preĝejo; novalo = nova plugtero) povus fariĝi nepersona paralelo al -ul-: trimastalo = trimasta ŝipo, Ilustralo = Plena Ilustrita Vortaro, jaralo = io, kio ĉiujare ripetiĝas (jarlibro, jarraporto, jar­kolekto, homoj de la sama naskiĝjaro, soldatoj de la sama servojaro, studentoj de la sama studjaro), vesperalo = io, kio rilatas vesperon (vespera ĵurnalo, ves­pe­ra infana televidprogramo, vespera meso ks.). Ĝia universaleco similas al tiu de -il- (skribilo = gravurilo, kreto, krajono, plumo, tajpilo...).

La vortoj komplika, impliki, apliki, re­pliki, multipliki liveras radikon pliki kun vas­ta uzeblo:  Kion vi plikas (babil­miksas)? Tio estas kunplikita afero! Ne pliku (erarigu) min! Nun vi enplikis vin tiom, ke vi ne plu scias elpliki vin! Kaj kial, entute, vi alplikis vin al tiu tu­multo? Iru hejmen kaj ne ĉirkaŭpliku vin  ie! Havi ĉirkaŭplikaĵojn kun la poli­co. Pliki la kapon al junulino. Esti enpli­ki­ta en afero. Havi intimajn plikaĵojn kun virino.

PIV registras preskaŭ la tutan vorto­krean historion de Esperanto dum la cent­jara evoluo, el kiu eblas tiri gvid­principojn kaj prilaborindan materialon por la futuro. Karolo Piĉ prezentas mul­tajn aliajn ekzemplojn, kiujn ni ne povas citi pro lokmanko - sed estos pli bone, se vi legos mem la tutan verkon.

La verkojn de Karolo Piĉ eblas mendi ĉe Iltis -eldonejo (Postfach 600130, D-66119 Saarbrücken, Germanio) aŭ ĉe Libroservo de UEA (Nieuwe Binnenweg 176,  3015 BJ Rotterdam, Nederlando)

 

 

 

 

 

 

Informoj el komitato de ĈEA

 

Ĉar la januara komitatkunsido okazis nur post la finredakto de la 1-a numero de Starto kaj intertempe okazis ankaŭ la dua ĉijara kunsido, ni infomas pri am­baŭ traktadoj samtempe. La sesioj oka­zis en Nymburk kaj en Dobřichovice.

La ĉefaj programeroj estis mastru­ma­do de la asocio en la pasinta jaro kaj bu­ĝe­to por jaro 1996. Pri tio ni detale in­for­mas aliloke. Nature, ke gravaj pun­k­toj de ĉiu traktado de la komitato estas ligataj al niaj kongresoj. Pri la 81-a es­tas solvata loĝigo de enlandaj kongres­anoj, poste estis raportite pri stabo de helpantoj, por kiu oni aranĝis sukcesan seminarion en Nymburk - vidu la apar­tan informon. La LKK-prezidanto infor­mis pri vico da solvataj gravaĵoj kaj an­kaŭ pri kelkaj aferoj iom lamantaj, ekz. la nacia programo, sponzoroj, dokumen­t­ujo.

La legantoj scias, ke ĉijare okazos an­kaŭ la 8-a kongreso de ĈEA en Ha­ví­řov. Estis faritaj jam unuaj paŝoj - enke­to pri balotmetodo, formiĝis ankaŭ la ele­kto­komisiono sub gvido de J. Pištora. Ankaŭ el Havířov venis pozitivaj infor­moj pri eklaboro de organiza kolektivo pri la kongreso.

Grandan atenton la komitato dediĉis al Esperanto-kluboj. Komitatanoj kaj mi mem ofte vizitas klubojn laŭ invitoj por helpi al ili solvi iujn problemojn. Tiel klariĝis situacio en Liberec, en kelkaj kluboj ŝanĝiĝas jura stato. Pri tiu laboro respondecas en la komitato s-ano P. Pol­nický, kiu laŭbezone informas klubojn pri ties devoj lige kun imposta deklaro, se oni aktive entreprenas. Mi devas kon­fe­si, ke al multaj niaj funkciuloj en estas kelkaj devoj klaraj - sed ofte oni ren­kon­tas diversajn kaj malsamajn kompre­nojn al la validaj leĝoj el flanko de ofi­cis­toj en impostoficejo. Sed oni devas e­vi­ti malklaraĵojn por ne havi eventualajn malagrablaĵojn.

El la pasintaj taskoj la komitato re­venis al la memortabulo pri la 13-a UK, kiun oni ĝis nun ne sukcesis publike fi­ksi sur tiama kongresejo Žofín (sur Sla­va insulo). La memortabulon financis SAT. Post longa persista malkonsento flanke de koncerna domposedanto estis tamen fine ricevita promeso pri instaligo - danke al iniciatemo de s‑ino Maudrová el Praha.

Fine la komitata kunsido detale solva­dis diversajn organizajn aferojn, kiuj gra­vas por asocia vivo: estis proklamita no­va membrokategorio N - por nevidan­toj. Plue estis adaptita nova asocia mem­bro­legitimilo kaj la novaj estas jam dis­poneblaj ĉe la asocia adreso. La asocio pre­s­igis novajn poŝtpagilojn. En kunla­bo­ro kun la ĉefdelegito de UEA St. Chr­dlo­vá oni kontrolis nian membroliston en UEA kaj akceptis kelkajn ofertojn pri kompletigo de la asociaj vendovaroj, ki­ujn libroserve prizorgas ing. Z. Pluhař. Pluaj diversaj kurantaj aferoj kaj necesaj informoj fine fermis la kunsidojn.

La venonta komitata kunveno okazos meze de aprilo en Opava.

 Vl. Kočvara

 

 

 

 

 

 Homonimoj en Esperanto,

konsiderataj nomenklature 9

Josef Kavka

 

-AR-, -ER-

 

Naŭe (STARTO, 1994, 4, 20-21; 5/6, 23-26; 1995, 1, 12-14; 2/3, 17-19; 4, 8-11; 5, 5-7; 6, 10-14; 1996, 1, 13-19) ni provos okupi nin pri nomenklatura koin­cidado de la sufiksoj -AR- kaj -ER- kun iliaj homonimoj radikfinaj. Tuj deko­men­ce ni malkaŝu ĝojigan fakton: ĉi-okaze, timo antaŭ homonimoj estas tre­ege malofta.

El la fundamentaĵoj eblas mencii kata­ron homoniman kun kat-aro. Pli gra­va okazo estas omaro (Homarus), kies scienca nomo pravus esti homaro, ho­mo­nima kun hom-aro. Nia Majstro klopodis eviti la homonimecon, apoginte sin sur it: omŕro. Tamen, oni devus res­pekti la kodigitan formon latindevenan, kies H aperas en multaj lingvoj, do estas sendube internacia (cs: humr, de: Hum­mer, fr. homard, hu: homár, po: homar, sk: homár k.t.p.).

El la vortoj oficialaj apenaŭ iu inte­resus nin: barbaro estas homonima kun barb-aro, kultivaro (= kulturvario) kun kultiv-aro.

Inter la neoficialaĵoj meritas nian aten­ton jenaj:

1. adulario nepre devas fariĝi adularo (cs: adulár, de: Adular, en: adular, fr: adulaire, ru: aduljar, sp: adularia). La ĵus prezentita kelko da etnolingvaj ekvi­valentoj montras, ke la PIVa mineralogo elektis la formon hispaneskan. Kial? Ja neniu homonim-danĝero minacis; ad-ul-aro estas neglektebla. Cetere ne temas pri kodigita mineral-nomo; en Hřeg (1988) ĝi prave mankas.

2. damaro (dammara), la pinofit-arbo estas sendanĝere homonima kun dam-‑aro,

3. dinaro kun din-aro,

4. fulmaro (Fulmarus), la procelario-forma birdo - kun fulm-aro,

5. fumara acido kun fum-aro. (Ekster nia -AR-konsidero troviĝas la planto fumario (Fumaria), homonima kun  fum-ario“ ...).

6. kalmaro (la: calmarium,  science Loligo) estas cefalopodo homonima kun kalm-aro, t.e. senventaj tagoj.

7. kantaro (Cantharis) koincidas - tute sendanĝere - kun kant-aro,

8. kuraro kaj 9. molaro ne bezonas komenton.

10. miliaro, la medicina termino, ne timu konfuzon kun aro da milioj (Milium) el la tribo de la milieoj, la fami­lio de la poacoj, la ordo de la poaloj.

11. okulario nepre fariĝu okularo (cs: okulár, de: Okular, fr: oculaire, it: oculŕre, po: okular, ru: okuljar k.t.p.), sen timi konfuzon kun aro da okuloj ... Ĉi-loke necesas rimarkigi, ke nia kon­sidero - escepte de  adulario“ kaj  okulario“ - neniel intencas  pafi“ -IO-vortojn, kiuj estas ĝustaj: araŭkario, katario, laktario, pulmonario, saponario k.m.a.

12. pedikularo (Pedicularis) el la fami­lio de la skrofuleriacoj povus - tute mal­probable - konfuziĝi kun pedik-ul-aro!

13. polara homonimas kun pol-ara,

14. radaro kun rad-aro, ambaŭ negrave. Ekzistas ankaŭ kurioza provo distingi aron da radoj disde radaro jene:  radoaro“! Jen rea ekzemplo de troigita timo antaŭ homonimo ...

15. realgaro estas en ordo; same grosularo registrita de Kavka (19-80) kaj Hřeg (1988), sed mankanta en PIV; la radikfina -AR- estas tre malofta inter mineralnomoj, kp. kun la pli supra adularo.

16. sakaro superflue homonimas kun sak-aro, ĉar la fonetike pli ĝusta formo estas saĥaro.

17. skalaro homonimas ne sole kun skal-aro, sed ankaŭ kun la fama akvaria fiŝeto (Pterophyllum scalare), mankanta en PIV.

18. skapulario (scapulare) estas lanĉita fare de WARINGHIEN, sed la latina originalo referencus pli eble al skapularo. Tamen, ĉar ne temas pri naturscienca nomenklaturaĵo, ni lasas la terminon la terminon al prijuĝo de koncernaj specialistoj.

19. tenaro (thenar) homonimas kun ten-aro.

20. terciaro, la geologia termino, homonimas kun terci-aro.

21. ternara estas senriproĉa termino, kvankam ĝi havas nenion komunan kun ternado.

22. velaro, male senpere koheras kun la mola palato, ne estante ĝia  aro“.

Kiom temas pri la -ER-vortoj, la si­tuacio estas simila. Jen amaso da vortoj fundamentaj:

1. ansero (Anser) el la subfamilio de anserenoj (Anserinae), homonimas kun ans-ero; anso estas zamenhofa, laŭ PIV.

2. bordero ne estas bord-ero,

3. fiero: fi-ero,

4. kajero. La homonimo kaj-ero aperis nur post la oficialigo de kajo.

5. kolero: kol-ero,

6. kulero: kul-ero. Jen iometa motivo, kial science establiĝu kulico anstataŭ kulo (kp. la 8-an parton de niaj kon­sideroj),

7. litero: lit-ero,

8. modero: mod-ero,

9. mortero: mort-ero,

10. papero: pap-ero,

11. parkero: park-ero,

12. pasero (Passer) el la ordo de la paseroformaj (Passeriformes) homo­ni­mas kun pas-ero,

13. pretero: pret-ero,

14. sukero: suk-ero,

15. tolero: tol-ero,

16. tubero: tub-ero,

17. vespero: vesp-ero,

Al ili ni aldonu solajn du oficialaĵojn:

1. humero: hum-ero kaj

2. latero: lat-ero.

Da neoficialaj terminoj ni trovis multe pli:

1. ariero: ari-ero,

2. bolero: bol-ero,

3. cicero: cic-ero,

4. estero: est-ero,

5. etaĝero ja ne estas etaĝ-ero, tamen elvokante taŭgan parencan imagon.

6. helero: hel-ero,

7. kaperi (zamenhofa): kap-ero,

8. koĉero: koĉ-ero; tamen, parenteze dirite,  koĉo“ por Coccus cacti estas fo­ne­tike dubinda (el la vidpunkto nomen­klatura), kvankam prave hispaneska (el vidpunkto laika).

9. leĝera: leĝ-era,

10. masero: mas-ero,

11. nepero: nep-ero,

12. omero: om-ero,

13. premiero: premi-ero,

14. pubero: pub-ero,

15. sapero: sap-ero,

16. sidera: sid-era,

17. skotero: skot-ero,

18. subero: sub-ero,

19. supera: sup-era,

20. tempero: temp-ero,

21. vivero (Viverra) el la familio de la viveredoj  (Viverridae) homonimas kun viv-ero, kvankam ĝi estas vivega, ĉar viglega ...

22. vomero (vomer), la naza osto, estas en nenia konekso kun vomado.

Aldone, jen du terminoj el EB (1988):

1. boksero: boks-ero,

2. pomero: pom-ero.

Fine ni prezentu resuman statisti­k­eton: El 26 radikfinaj -AR-vortoj teorie homonimaj kun -AR-vortoj sufiksaj, ni konstatis solajn 4 okazojn de misfor­mado por eviti la homonimecon. El 43 -ER-vortoj ni trovis neniun misforman provon.

Konkludo: Ambaŭ oncernaj sufiksoj estas  homonime sendanĝeraj“. Jen gra­va kontrasto al sufiksoj  danĝeraj“, ekz. -UL-, -IN-, -ID-. Ĉu la kaŭzo konsistas en la fakto, ke ĉi tiuj sufiksoj indikas vivulojn, dum -AR- kaj -ER- sen­vivaĵojn? Tamen ankaŭ homaro, arbaro k.a. nepre vivas, kio apenaŭ povas esti asertata pri eroj ... Kaj rea tamen: ankaŭ iuj lumbrikeroj kapablas pluvivi ... Jen kaprompa enigmo!

Ja ĉiu timo, do konsekvence ankaŭ la homonimfobio estas io tro subjektiva: la leksiko de Esperanto trafe dokumentas tion almenaŭ en la sferoj nomenklaturaj.

Fontoj

Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (1970) - Sennacieca Asocio Tutmonda, Paris.

Laŭsistema vortaro de la rokaĵomineraloj (1980). J. Kavka. - Scien­ca Revuo, 89-92, Pizo.

Esperanta Bildvortaro (1988). R. Eichholz. - Esperanto-Press, Bailieboro.

Mineral Navn (1988). T. A. Hřeg. - Uni­versitets­biblioteket i Oslo, Skrifter 15.

Inversa vortaro de Esperanto (1989). B. Pabst. - Esperanto-Centro, Paderbor­no.

 

Seminario en Nymburk

 

Dum sabato kaj dimanĉo (23/24.2.196) okazis en Nymburk en Domo de Junula­ro seminario por helpantoj dum UK Pra­go '96. La UEA-reprezentanto Nikola Ra­šič unue klarigis, ke la helpantoj pre­pa­ras UK-on por la ceteraj esperantistoj kaj devas tial kalkuli kun tio, ke ili mem ne ĝuos la kongresan programon. Poste la aliĝintoj dividiĝis je grupoj laŭ taskoj (bonveniga servo, loĝigo, ekskursoj, do­ku­men­tado, informado ktp.). ČEDOK-reprezentanto prezentis servojn de sia agen­tejo, kiuj certigos loĝadon, eks­kursojn k.s. La praktika trejnado de la helpantoj realiĝos en junio.

 

 

Ebbe Vilborg: ETIMOLOGIA VOR­T­ARO DE ESPERANTO, volumo 4: N-R, Eldona Societo Malmö 1995, 124 p., 33 gld.

 

 Post la tri unuaj volumoj (A-D, 1989; E-Ĵ, 1991; K-M, 1993) la sveda lingv­isto Ebbe Vilborg eldonis kvaran parton de sia meritplena verko, la etimolo­gia vortaro, per kiu nia movado ricevas de­talan informon pri la deveno de la fun­da­mentaj kaj oficialigitaj vortoj en Esperanto. Lingvo internacia, kiu volas servi al la homaro en ĉiuj sferoj de la vivo (arto, scienco, teĥniko, metioj, spor­to, ekonomio ktp.) bezonas ample­ksigi sian vortprovizon laŭ bezonoj de unuopaj fakoj kaj respekti certajn principojn, kiel adopti novajn vortojn. Tiujn principojn necesas studi ĉe la baza vortprovizo, kaj la etimologiaj analizoj povas plej multe komprenigi. Sed ne nur por fakuloj estas la verko interesa. Ankaŭ ordinaraj esperantistoj ofte dezi­ras kontentigi sian scivolemon, de kie kaj kiel venis tiu aŭ alia vorto en Esperanton, kia estis ĝia origina signifo ktp. En la libro oni povas ekz. ekscii, ke kun la vorto naski estas etimologie parencaj nacio (naskitaro), naiva (de­naska, senruza) kaj naturo (naskita, kreita).

La vortaro estas aranĝita tiel, ke unue ni ekscias, ĉu la forto estas Fundamenta aŭ per kiu Oficiala Aldono ĝi estis akceptita. Poste sekvas ekvivalentoj en la mondlingvoj aŭ aliaj gravaj lingvoj, uzantaj la saman etimon, eventuale eĉ en aliaj interlingvoj (Ido, Interlingue, Inter­lingua). En alia alineo per malpli grandaj literoj estas klarigita la origino kaj signifo de la etimo, kaj vortoj paren­caj. Ni prezentu malgranan ekzemplon:

 

PAN/O (f; Un): L panis; F pain (kp paner “-umi“), I pane, (H pan). Kp G pan/ieren, R -irovat' “-umi“. Bazita sur L. ¶ Io=, Ie pan, Ia -e.

L panis el *pastnis, radikparenca al L pasci “paŝti“ (vd. tiun). Ceteraj samfamiliaj vortoj en Eo: akompani, kompanio, pastelo.

 

 

KLARIGOJ: fundamenta vorto ape­rinta jam en la Unua Libro 1887 (f; Un). For­moj en la lingvoj latina, franca, itala kaj hispana (L, F, I, H). En la franca, germana kaj rusa (F, G, R) aperas en verboj kun signifo “pan­umi“. En Ido (Io) la vorto havas la saman formon, en Interlingue (Ie)  pan, en Interlingua (Ia) pane.

 mm

 

Esperantisto Slovaka revenas

 La fama periodaĵo, festanta ĉijare sian 50-jaran jubileon, reaperas sub redakto de Stano Marček. La abono estas liber­vola, ricevos ĝin ĉiu, kiu sendos finan­can subtenon laŭ siaj ebloj. Skribu al: Esperantisto Slovaka, Stano Marček, Zvolenská 15, 036 Martin, Slovakio.

Samtempe aperis La Dua Jarcento 1/1996, slovakia-aŭstria gazeto, kiun en Ĉeĥio distribuas V. Hasala, poŝtkesto 34, 696 62 Strážnice.

 

GAZETOJ SERĈATAJ

Mi serĉas malnovajn E-gazetojn (aĉete aŭ interŝanĝe), antaŭ ĉio: Ligilo 10 1939: n-o 9-12; Zprávy Čs. esp. výboru/ Informoj de Ĉeĥosl. Esp.-Komitato (1959­-1964): n-o 3, 4, 5, 9, 11, 12, 14. Skribu al: Mgr. Zd. Hršel, Botanická 28, 602 00 Brno.

 

 Ĉeĥlingva gazeto pri

Esperanto-eldonejo

 La gazeto  Knihy“ (Libroj), en kiu ape­ras informoj pri libroj nove eldonitaj en Ĉeĥio,  publikigis en sia n-ro  46/1995 intervjuon kun docento Petro Chrdle, el­donisto de publikaĵoj en Esperanto. Ni peras la artikolon en traduko:

 Ni prezentas la eldonejon

KAVA-PECH

(Kongresa kaj kleriga agentejo de

Petr Chrdle)

 Kiel estiĝis via eldonejo kaj kia estas ĝia ĝisnuna historio?

Kiel jam malkaŝas la nomo de mia agen­t­ejo, ni okupiĝas ĉefe pri la kon­gresa turismo kaj tiu venigis min ankaŭ al eldonado. Nome, mi vane klopodis trovi eldonejon, kiu eldonus prelegarojn  (pri kiuj ni kredas, ke ili havas daŭran valoron, kaj tial ni deziris ricevi ISBN) en kvanto ĉirkaŭ 200 ekzempleroj kon­traŭ prudentaj kostoj. Tial mi registrigis min kiel eldonisto kaj komencis fari mem miajn prelegarojn. La preparo de lib­roj fariĝis hobio kaj mia kaj de mia edzino, kiu estas samtempe mia plej pro­ksima kunlaboranto. Poste ni provis ankaŭ aliajn publikaĵojn. Unue ni restis ĉe la faka literaturo, precipe en la kam­po de pedagogio kaj kleriga kibernetiko, poste ni aldonis nian grandan ĉevaleton kaj komencis eldonadi publikaĵojn en la internacia lingvo Esperanto kaj lernilojn por instrui tiun lingvon, ekz. Espe­ran­tan-ĉeĥan vortaron de la aŭtoroj Kraft, Malovec kaj kiel la plej novan la ĵus eldonitan lernolibron Esperante dum 3 monatoj.  Tiun mi verkis kun mia edzi­no origine laŭ mendo de la gazeto Čes­ký expres, kie ĝi estis aperanta daŭrigote en 1992. Nun ni aperigas ĝian duan, pli­ampleksigitan eldonon libroforme.

Kiom da publikaĵoj vi eldonis ĝis nun kaj kiajn problemojn vi frontas?

Ĝis nun ni eldonis 27 publikaĵojn, el kiuj la plejparto havas sian specifan mer­katon kaj ni eĉ ne provas proponi ilin al librovendistoj (faklibroj en la ger­mana, ĉeĥaj-germanaj-anglaj, literaturo skribita en Esperanto k.s.). Aliflanke ni penas penetri la normalan libromerkaton per publikaĵoj, pri kiuj ni estas konvin­kitaj, ke pri ili interesiĝos ankaŭ la vasta publiko, ĉu pri Esperantaj lerniloj (vor­taro, lernolibro), ĉu pri kelkaj populare prezentitaj publikaĵoj (ekz. Latino kiel inter­nacia lingvo de V. Barandovská-Frank aŭ Danĝero de tropikaj malsanoj de R. Sachs. Plejparto de librovendistoj kaj distribuantoj, kiujn ni adresis ĝis nun, timas tiun literaturon, tial ĝi ne po­vas atingi legantojn en kelkaj regionoj. Sed ekzistas ankaŭ esceptoj. Preskaŭ ne pasas semajno, en kiu ne mendus niajn publikaĵojn la librovendejo Fišer, kaj estas eĉ tiaj, kiuj unu prenis ekzemple­rojn prove, sed poste mendis ankaŭ lite­ra­turon verkitan en Esperanto. Kaj ne nur en grandaj urboj. Nia daŭra kliento de la esperanta literaturo estas ekz. lib­ro­vendisto Jiří Rada el Nový Bor. Tio do­nas al ni veran plezuron. Sed vi de­man­dis ankaŭ pri la problemoj: do nia ĉefa problemo estas nur unu, sed prin­cipa: penetrigi nian literaturon sur la librovendejajn vendotablojn. Se ni atin­gos tien, mi ne plu timos.

Kaj viaj planoj por la estonteco?

Daŭrigi la ĝisnunan direkton (pedagogia kaj kleriga literaturoj, prelegaroj por niaj internaciaj konferencoj, esperanta litera­tu­ro, en kiu ni sisteme prezentas la ĉe­ĥan literaturon - post eldono de verkoj de K. Čapek kaj J. Hašek ni nun prepa­ras i.a. rakontojn de Franz Kafka). Sed ni volas eldonadi ankaŭ literaturon por subteni turisman trafikon kaj enlande (ni preparas gvidlibron tra Prago en multaj lingvaj  mutacioj, krom la kutime apli­kataj lingvoj ankaŭ ekz. en Esperanto, en la japana kaj en la korea.) samkiel ankaŭ en la teritorioj, kien transportas niajn klientojn vojaĝ-agentejo KAVA-PECH: temas pri publikaĵoj pri Japanio kaj Koreujo, provizore kun labortitolo Japanio (Koreujo) de proksime. Ĉiokaze mi estos en unu persono eldonisto, aŭto­ro kaj fotisto. Ili estas landoj, kiuj entu­zi­asmigis min, kien mi revenas kun ple­zuro, kaj kun plezuro mi dividos miajn spertojn kun la legantoj.

 

 

Petr Chrdle, Profesia uzo de Esperanto kaj ĝiaj specifaj trajtoj, Dobřichovice (Prago) 1995, ISBN 80-85853-16-7, 40 paĝoj.

 

 

D-ro Chrdle parolis pri la profesia uzo de Esperanto dum la Akademia Kolokvo 1994 pri Stato kaj Estonteco de la Inter­nacia Lingvo Esperanto. Nun li eldonis sian tekston aparte. Lia temo estas gra­v­e­ga ĝuste por la estonteco  de Espe­ran­to: ĉu la lingvo donas utilajn servojn? Kiom­grade ĝi taŭgas por la profesia vi­vo?

La aŭtoro priskribas proprajn spertojn. Estante sciencisto li metas ilin en siste­man kadron. La pronomo  mi“ aperas ofte en la teksto. Tio donas aŭtentecon al la prezentita materialo, kiu fariĝas eĉ pli kredinda pro la ankaŭ rakontitaj malbonaj travivaĵoj.

Ĉefe li pritraktas du ekonomiajn bran­ĉojn, kiuj estas pli facile alireblaj por komercantaj esperantistoj: eldonado kaj turismo. Li ne prezentas teoriojn, sed montras la merkatan praktikon. Tial lia libreto enhavas valorajn konsilojn. Mi mem lernis el ĝi pri mia eldona agado. Tiel same ĉiu legonto povas profiti.

Chrdle estas pragmatisto. Li ne pre­dikas belajn esperojn, sed ankras en la realeco, eĉ se tio sonas malagrable en es­pe­rantistaj oreloj. Kompreneble Espe­ran­to alportas jurajn problemojn, se ĝi estas la lingvo de negoca kontrakto: kiu tribunalo postekzamenos ĝiajn klaŭzojn? Estas pli bone lerni ĉe Chrdle kiel pre­ter­iri tiun malfacilaĵon ol poste suferi malavantaĝojn.

La libreto havas plaĉan aspekton, kvazaŭ modelo kiel oni faru aĉetindan aksteraĵon. La paĝoj estas plenŝtopitaj sed bone legeblaj pro taŭga presado. Kiel maldika libreto ĝi ne povas vaste pri­skribi sian temon. Do ĝi prilumas interesajn facetojn. Tio estas kaj mal­forta kaj forta flanko de la verko de Chrdle. Estas necese akumuli pli da sper­toj pri komercado per Esperanto. Bon­vena estas la kontribuaĵo de Chrdle al tiu ampleksa temo.

 Dr. Werner Bormann (Hamburgo)

 PS: Laŭ mia kontrolo en PIV prediki kaj suferi estas kaj tr kaj ntr (zamenhofaj ekzemploj)

 

KAVA-PECH:

Preparataj publikaĵoj en Esperanto kaj tiuj en la ĉeĥa, kiuj estas tradu­kitaj el Espe­ranto

 

Por aperigo antaŭ la kongreso en Prago la eldonejo KAVA-PECH preparas je­najn verkojn en Esperanto:

 

 Chrdlová Stanislava: Prago kiel turisma celo (konciza gvidlibro tra Prago verkita de profesia ĉiĉeronino)

 

 Chrdlová Stanislava, Malovec Miroslav: Baza ĉeĥa konversacio (komuna ver­ko de jam konata gramatikisto Malo­vec kaj instru­is­tino, instruinta la ĉe­ĥan al la universitataj studentoj en Seulo Chrdlová promesas koncizan, tamen praktikan enkondukon en la ĉeĥan por eksterlandaj esperantistoj)

 

 Kafka, Franz: Elektitaj rakontoj. Elektis kaj tradukis de la germanaj originaloj Wilhelm Luttermann.

 

 Kavka, Josef: Kontribue al PIV. Homonimoj en Esperanto konsiderataj nomenklature (lingvistika traktado pri homonimoj en Esperanto, al la legan­toj de Starto konata, ĉar poparte ĝi la verkon jam aperigis.

 

 Urbanová Eli: Peza vino / Těžké víno. Poemkolekto de esperantlingva mond­konata poetino en esperantaj origi­naloj kaj paralelaj tradukaĵoj fare de Josef Rumler en la ĉeĥan.

 

Krome estas preparataj tradukaĵoj de Aŭdienco (Václav Havel) kaj Naŭ fabe­loj de Karel Čapek kun ilustraĵoj de Josef Čapek, ambaŭ en tradukoj de Josef Vondroušek. Apero de ambaŭ verkoj de­pendas de la rezulto de petoj je kopi­rajtoj.

Ĉu vere aperos la libro pri Prago, por kiu la eldonejo ne disponas je bezonata kapitalo, dependas de sukceso en la varb­kampanjo por anoncoj en la libro. Eventualaj helpantoj tiukampe estas varme akceptataj, la gajno estas 20% de la monsumo ricevita de varbitaj anonc­donantoj.

 

La libroj, kiuj aperos en la ĉeĥa en tradukoj de esperantlingvaj originaloj:

 

 Kurisu Kei: Co mi dala česká literatura. Vyznání japonského překladatele. Kon­feso de diligenta japana tradu­kisto de la ĉeĥa, kiu en sia verko abun­de mencias Esperanton.

 

 Lee Chong-Yong: Vzorec ekono­mic­ké­ho úspěchu. Dvacetiletá zkušenost z Asie. Vidpunkto de sudkorea profeso­ro de ekonomio kaj prezidanto de UEA pri la eko­no­mia miraklo en Azio kaj ĝia klarigo.

 

 Umeda Yosimi: Jak úspěšně vyjednávat s Japonci. Priskribo de la japana pensmaniero kaj de la postkulisa traktmaniero antaŭanta decidojn en japanaj kompanioj, kio estas grava por povi sukcesplene negoci kun japanoj

 

 Vogelmann Bruno: Nový realismus. Výsledky nového myšlení. La publik­aĵo montranta novan pensmanieron, tradukita el esperanta originalo en la ĉeĥan kiel en la 18-an lingvon.

 Fervojistoj skiis en  e io

 Inter la 18‑a kaj 24‑a de februaro okazis jam 27‑a Internacia Fer­vo­jista Esperanto‑Skisemajno, ĉifoje unuan fojon en Ĉeĥio, nome en Moravia mon­taro Jeseniky. Ĝin organizis komi­siite de Fervojista sekcio de ĈEA kaj IFEF la kongresa kaj kleriga entrepreno KAVA-PECH.

Partoprenis 40 partoprenantoj de 7 landoj (AT,CZ,FR,DE,DK,HU,SK).

Krom skiado estis speciala programo por promenantoj, gaja karnevalo (en kiu estis aljuĝitaj kiel la plej sukcesaj maskoj Muŝo - Jiří Dvořáček el CZ, Putino - Ivan Potiška el CZ kaj Fantomaso - Erik Mortensen el DK) kaj multaj konkursoj: krom en skiado (kategorion slalomo viroj venkis s‑ano Konrád Kopeĉný‑CZ, virinoj Eva Kopečná‑CZ, skikurado viroj Ladislav Ĉástečka‑CZ, virinoj Lud­mila Ĉástečková‑CZ), ankaŭ en tabloteniso (venkis Horst Theu­rich­‑DE). Dum kvizo pri lingvaj scioj unu­nura, kiu senerare respondis ĉiujn demandojn estis Astrid Birbak‑DK), kaj dum ĝenerala inteligenco, dum kiu en kvizo oni devis montri siajn konojn de la lingvo Esperanto, de geografio, de la historio de Espe­ranto­-movado ĝenerale kaj de la his­to­rio de fervojista Esperanto-movado, dum kiu la plej bonajn konojn pruvis Jan Niemann (DK). Dum la vespero kun lokaj esperantistoj (venis tri de la E-rondo Šumperk) oni ĝuis tombolon kun sekva aŭkcio, dancis, kantis ...

Specialan premion de IFEF, kiun ricevadass ĉiujare la plej multflanka partoprenanto (en sportaj kaj lingvaj disciplinoj, tamen kondiĉe, ke li aŭ ŝi estas membro de IFEF kaj tian premion ĝis nun ne ricevis) gajnis ĉijare Jiří Vencl el Ĉeĥio.

 

Dum la skiantoj skiis, la promenan­toj promenis ekkonante la turisme interesan ĉirkaŭaĵon: Vizitis la kas­telon (nur korton, ĉar la kastelo troviĝas en vintra dormo), ekkonis la teknolodion de manproduktado de papero en la lasta tiuspeca paper­fabriko, la plej kuraĝaj malgraŭ la al­ta tavolo da neĝo vizitis la Espe­ranto-arbon en kastelaparko (ĉio ĉi en Velké Losiny), lignan preĝejon en Maršíkov, la urbon Šumperk, la ski­centron Červenohorské sedlo kaj aliajn interesajn lokojn en proksim­eco.

 

Venonta IFES okazos en Aŭstria Mülbach dum la dua marta semajno 1997.

    Petro Chrdle

 

OLOMOUC

 

Dum kluba kunveno la 12.3.1996 s-ano Jan Duda, membro de la Moravia filharmonio, rememoris sian iaman E-instruinton, la eminentan s-anon Josef Vondroušek per prelego, kiun li akom­panis per sia majstra violonludado.

 V. Mohapl

 

 Belarusa lernolibro

 de Esperanto

 

En aŭtoĥtona Respubliko Belarusio estas aperinta ĝis nun entutute unua belarusa lernolibro de ia fremdlingvo MOVA ESPERANTA (La lingvo Espe­ranto) (Minsk, Eldonejo  Scienco kaj tekniko“, 1992, paĝ. 160) de Adam Paŭljukavec, kiu estas destinita por malnovaj esperantistoj, dezirantaj varbi  novajn adeptojn de Esperanto kaj por komencantaj aŭtodidaktoj.

La aŭtoro unue verkas mallongan historion de Esperanto-movado en Bela­rusio. Postsekvas la parto pri ortografio kaj prononcado (pri grafika kaj fonika ebenoj) de Esperanto. La aŭtoro tradicie asertas, ke nia Lingvo Universala havas 28 literojn kaj sonojn. Ni rimarkas, ke en Esperanto estas ja 28 literoj, sed 29 sonoj, tio signifas 5 vokaloj kaj 24 konsonantoj. En la fonologia sistemo de Esperantaj konsonantoj estas ĉeestantaj fonologiaj opozicioj de la eco  voĉeco - senvoĉeco“ kiel en la belarusa, jene duopoj de kontraŭstarantaj konsonantoj  b - p, v - f, d - t, dz - c, z - s, dž - č (ĝ - ĉ), ž - š (ĵ - ŝ), h - x (h - ĥ) portantaj la signifon, kiuj estas kapablaj precize diferencigi la sencon de minimumaj belarusaj kaj ankaŭ Espe­rantaj paroj de vortoj kaj vortformoj. Oni devas konscii, ke  en Esperanto dz1) konsistigas el fonologia vidpunkto unu fonologian unuon en kontrasto kun c: edzo/eco2) . Ĉi tiu fonemo dz troviĝas ankaŭ en la belarusa (tiel same kiel en la slovaka) foneminventaro: dzynkava  (= zumadi; tinti) - cynkava  (= zink­i). Komparu en la slovaka: sadza (= fulgo) - sáca (= li, ŝi, ĝi puŝas), priadza (= fadeno) - práca (= laboro). La aŭtoro ja skribas pri elparolado de belarusa kaj Esperanta fonemo h, sed el fonologia vidpunkto estas necese doni ekzemplojn, vortparojn, en kiuj belarusa kaj Espe­ranta konsonanto h konsistigas unu fonologian unuon en kontrasto kun ĥ; ekzemple en la belarusa hod (= jaro) - xod (ĥod; = irado), hará  (= monto) - xára (ĥára; = buŝego). En Esperanto horo  -  ĥoro. La aŭtoro taŭge mencias la ŭ-sonon, la nesilabecan duonvokalon ŭ, prononcatan simple kiel tre mallonga ŭ en la belarusa (kaj ankaŭ en la slovaka lingvo) kaj en Esperanto.

En la gramatika parto estas per malmultaj vortoj priskribitaj kaj klar­igitaj la vortspecoj. La aŭtoro eksplikas memsencajn vortojn kun frazartikola funkcio. Unue la nomojn, la substan­tivon kun vortspeca unusignifa finaĵo ‑o, la adjektivon kun vortspeca unusignifa finaĵo ‑a, la pronomojn kun la tabel­vortoj, la numeralojn kaj la adverbojn (ankaŭ kun la tabeladverboj) kun vort­speca unusignifa finaĵo ‑e. La aŭtoro priskribas la gramatikan finaĵon (grama­temo) de nomoj en akuzativo ‑n kaj en pluralo ‑j‑. Bedaŭrinde mankas la anon­ceto pri la belarusa (kaj ĝenerale slava) fenomeno, ke la distribuon ĉe numeraloj oni esprimas per la slava prepozicio po.

Due la aŭtoro eksplikas la verbon kun vortspeca unusignifa finaĵo ‑i, unu­sencajn gramatikajn finaĵojn (grama­temo) de prezenco ‑as, de preteri­to ‑is, de futuro ‑os, de kondicionalo ‑us, de imperativo (volitivo) ‑u kaj aktivajn ‑inta, ‑anta, ‑onta kaj pasivajn formojn /finaĵojn ‑ita, ‑ata, ‑ota de la participoj de preterito, prezenco kaj futuro.

Poste la aŭtoro priskribas gramatikajn vortojn sen frazartikola funkcio: prepo­zi­ciojn, konjunkciojn kaj subjunkciojn, partikulojn kaj interjekciojn.

En sintakso mankas la anonco pri belarusa (kaj ĝenerale slava) fraz­strukturo kun relative libera vortordo.

Tute ne estas konciza informo pri Esperanta vortprovizo laŭ deveno. No­vajn vortojn en Esperanto oni formas per derivado, vortformado, per afiksado de prefiksoj kaj sufiksoj al vortforma bazo kaj per vortkunmeto, formado de vortoj per kunigado de du aŭ pluraj vortoj en unu.

En la libreto troviĝas praktika lingva materialo oportune saturigita per studitaj kaj ekkonataj lingvaj fenomenoj.

La belarusa libro de Esperanto en­havas taŭgajn grupigitajn monotemajn tekstojn, parte klare eksplikantajn  ba­zajn sociajn (interpersonajn) parolajn lertecojn: pri lernado de Esperanto, pri familio, gepatroj, bofiloj, amikoj kaj amikinoj kaj pri biografio, kaj parte precize esprimantajn standardajn paro­lajn situaciojn pri jaro kaj jarsezonoj, pri tagnokto (diurno), pri loĝejo kaj labor­tago, pri korespondado en Esperanto, pri Esperanta festotago, pri ripoztago, pri nutraĵvendejo, nutraĵoj kaj universala magazeno. Krom tio en ĉi tiu lernolibro troviĝas zorgeme elektita krestomatio de belarusa poezio (p. 97-131) kaj Esperanta-belarusa vortareto (p. 132-158).

La aŭtoro iel forgesas, ke lernado/ instruado de Esperanto kaj de iuj aliaj fremdaj lingvoj apogita sur konscia scipovo de unuopaj lingvaj ebenoj de la gepatra belarusa lingvo ludas ne­anstataŭigeblan rolon kaj havas grandan signifon kaj estas tre grava por bona menseduko kiel speciala koncepto por disvastigo de gramatika pensado3).

Multflanka motivado kiel baza koncepto de MOVA ESPERANTA de A. Paŭljukavec kaj alirebla stud/ lernomaterialo estas fundamentaj elir­punktoj por pliperfektigi ne nur ekster­lernejan memlernadon, sed ankaŭ por plikvalitigi didaktikan agadon en instru­procezo de la Internacia Lingvo helpe de ĉi tiu simpatia libreto.

    Eduard Gašinec, prof.

                                             Bratislava, Slovakio

 GLOSOJ:

1) Por skribkapti la Esperantan fonemon (sono) dz oni uzas du literojn.

 

2) WARINGHIEN, G.: Plena ilustrita vortaro de Esperanto. Represo de la dua eldono. SAT, Parizo 1981, paĝ. 302; rigardu ankaŭ KALOCSAY, K., WARINGHIEN, G.: Plena analiza gra­ma­ti­ko de Esperanto. Kvara, tra­laborita, eldono. UEA, Rotterdam 1980, paĝ. 48

 

3) J. A. KOMENSKÝ: Najnovšia metóda jazykov. Plej nova metodo de lingvo-instruado. En Vybrané spisy (Selektita verkaro). Vol. IV., SPN,  Bratislava 1959, paĝ. 104-105.

 

 GUSTUMU LA CIGANAN

    Ciganoj (aŭ Romaoj) estas unu el la plej grandaj minoritatoj en nia respub­liko. Nian interetnan kunvivadon kom­plikas malgranda scio pri la ciganaj historio, kulturo kaj lingvo, kvankam ili vivas en nia lando jam duonan jarmilon kaj ilia vivo inspiris gravajn verkojn al niaj artistoj (Mácha, Vrchlický, Mánes) samkiel al mon­daj (Carmen de Bizet, Cigana barono de Strauss, Cigana amo de Lehár, Ciganaj romancoj de García Lorca). Almenaŭ ni esperantistoj, kiujn interesas la lingvoj, sciu minimumon ankaŭ pri ilia idiomo.

La deklinaciado havas 8 kazojn kaj du genrojn (viran kaj inan). Ni rigardu ekzemple la substantivon raklo (knabo):

 

singularo:

nom. rakl-o           knabo

vok.  rakl-eja!        knabo!

akuz. rakl-es knabon

dat.   rakl-es-ke      al knabo

lok.   rakl-es-tar     pri knabo

abl.   rakl-es-tar     (direkte) de knabo

instr. rakl-e-ha       kun/per knabo

gen.   rakl-es-kero  (havaĵo) de knabo

 

pluralo:

nom. rakl-e            knaboj

vok.  rakl-ale!        knaboj!

akuz. rakl-en knabojn

 dat.  rakl-en-ge      al knaboj

lok.   rakl-en-de      pri knaboj

abl.   rakl-en-dar     (direkte) de knaboj

instr. rakl-en-ca      kun/per knaboj

gen.   rakl-en-gero   (havaĵo) de knaboj

 

Deklinaciataj estas ankaŭ la adjektivoj, pronomoj kaj numeraloj, sed ni prefere rigardu konjugacion de iu verbo, ekz. kerel:

 

             ker-el         fari

                  

 (me)     ker-av        mi faras

(tu)       ker-es        ci faras

(jov)     ker-el         li faras

(joj)      ker-el         ŝi faras

(amen)  ker-as        ni faras

(tumen) ker-en        vi faras

(jon)     ker-en        ili faras

 

ker-ava mi faros

ker-eha ci faros

ker-ela  li/ŝi faros


ker-aha ni faros

ker-ena vi faros

ker-ena ili faros

ker-avas      mi faris/farus

ker-ehas      ci faris/farus

ker-elas li/ŝi faris/farus

ker-ahas      ni faris/farus

ker-enas      vi faris/farus

ker-enas      ili faris/farus

 

ker!      ci faru!

ker-as!  ni faru!

ker-en! vi faru!

 

ma ker! ne faru!

 

 La romaa lingvo estas sufiĉe komplika, havas multajn aliajn modelojn de dekli­nacio kaj konjugacio kaj ne multajn esceptojn kiel ĉiu hindeŭropa lingvo. Eble interesos vin ankoraŭ kelkaj vortoj: ha jes, na ne, jekh unu, duj du, trin tri, ŝtar kvar, panĉ kvin, ŝov ses, efta sep, oĥto ok, enja naŭ, deŝ dek, dad patro, dajori patrino, phral  frato, phen fra­tino, ĉhavoro infano, ŝukar bela, kaj

kie, ke, the kaj, abo aŭ.             -mm-

 

KELKAJ JUBILEOJ

    En 1996 ni devas rememori plurajn gravajn jubileojn de nia movado. Antaŭ 95 jaroj (1901) estis en Brno fondita la unua societo de aŭstriaj esperantistoj, antaŭ 75 jaroj (1921) okazis en Prago la 13-a UK, antaŭ 50 jaroj (1946) aperas gazeto Esperantista sub redakto de Kamarýt.

Antaŭ 90 jaroj (1906) naskiĝis niaj eminentaj tradukmajstroj d-ro Tomáš Pumpr (Bapto de caro Vladimir, Reĝo Lavra, Bukedo, Majo, Najado, Vendita fi­an­ĉino) kaj Jiří Kořínek (Panjo, Ma­non Lescaut) kaj antaŭ 20 jaroj (1976) mortis nia eble plej granda tradukisto Miloš Lukáš (Nokto en Karl v Týn, Mu­ta barikado, Romanco pri Karlo IV.)

Sed ni ne forgesu niajn nuntempajn jubileulojn. Niajn gratulojn meritas poe­to Čestmír Vidman (1921), oper­kantisto Miroslav Smyčka kaj vortaristo Karel Kraft (ambaŭ 1926), estro de Esperanto-muzeo en Česká Třebová Jiří Pištora (1931), nia prezidanto ing. Vlastimil Kočvara kaj iama asocia sekretario ing. Zdeněk Pluhař (ambaŭ 1936), estro de la katolika sekcio Miro­slav Šváček (1941), asocia vicprezi­dan­to doc. Petr Chrdle kaj komitatanino el České Budějovice ing. Irena Papírní­ko­vá (ambaŭ 1946).

 

 Ni kondolencas

 

Ing. Karel Janouš (4.2.1916-21.3.1996)

 

Nia aktiva kaj ŝatata membro Ing. Karel Janouš naskiĝis 4.2.1916 en Čekanice ĉe Tábor. Esperanton li komencis studi dum studentaj jaroj. Entuziasme li in­struis kaj prelegis ne nur en nia klubo, sed ankaŭ en SET-Lančov kaj en junu­lara katolika tendaro en Sebranice. Li an­kaŭ laboris en funkcioj en iama Ĉeĥoslovaka esperanta asocio kaj en Nordmoravia regiono li dum multaj jaroj gvidis esperanto-aktivadon. Tiam estis lia laboro taksita kiel modela por aliaj regionoj. Li ŝatis historion kaj multfoje prelegis pri komenco de nia movado en Ostrava. Eksterordinare li interesiĝis pri lingvistiko kaj terminologio. Li verkis originalajn poemojn kaj multfoje prepa­ris por nia klubo muzikajn programojn. Li mem ludis violonon. Multfoje li partoprenis UK-ojn de UEA. Dum lastaj jaroj li estis elektita honora prezidanto de nia klubo. En jaro 1989 li estis de ĈEA honorigita per titolo  honora mem­bro de ĈEA“. Li mortis post mallonga malsano 21.3.1996. Lia enterigo okazis 29.3.1996 en preĝejo de Virgulino Maria en Ostrava-Přívoz. Ni perdis signifan batalanton por venko de nia afero.                  -drkoč-

 

Niajn vicojn forlasis por eterne ...

 

PhDr. Erich Spitz, CSc mortis en aĝo de 75 jaroj la 19.1.1996. Li instruis en Minista altlernejo (Vysoká škola báň­ská) la germanan lingvon. Kiel ling­vis­to li recenzis la lernolibron de Ba­ran­dovská, preparis propran lerno­libron sur scienca bazo, prelegis pri lingvistikaj problemoj en E-klubo en Ostrava.

S-ino MUDr. Alena Marková el Aš,  en ĈEA ekde 1974, dum­viva membrino, mortis 1.1.1996 en sia 55-a jaro.

S-ano Eduard Bařák el Stonava, dis­trik­to Karviná, mortis jam meze de la pasinta jaro pro laborakcidento en aĝo de 54 jaroj.

 

 

 KTI

 (komisiono por gazetaro kaj informado)

 

Unu el gravaj taskoj estas instigi skri­ba­don de artikoloj pri esperanto aŭ tradu­kadi interesaĵojn el E-presaĵoj en ĉeĥan gazetaron. Ofte ŝajnas al esperantistoj, ke vizito de eksterlandano en klubo es­tas io memkomprenebla, kio ne povus interesi la publikon. Granda eraro - la publikon tiaj artikoloj interesas. Neniam forgesu priskribi ĉiun viziton, gvidu la eksterlandan gaston rekte en la redak­cion, kie oni povas lin intervjui, ofte oni sendos redaktoron en vian klubon. Ne­ni­am forgesu sendi vian kluban cirkuleron al redakcio de loka gazeto, por ke oni po­vu ĉerpi el ĝi informojn, kiuj interesas la publikon.

En 1995 ni sukcesis kolekti 113 arti­ko­lojn pri nia movado kaj 160 anoncojn de kursoj.

 

 INFANOJ EN LA MONDO

Internacia interlerneja revuo

revenas

 

Dum multaj jaroj s-ro Marcel Erbetta eldonadis interlenejan revuon Grajnoj en Vento, al kiu kontribuis la infanoj mem, sed li devis ĉesigi la laboron pro sia aĝo. Nun ni volas reeldonadi ĝin sub la nomo Infanoj en la mondo sekvante la saman metodon. Partopreni povas ĉiu lernejo, lernantklaso aŭ interklasoj, kaj geknabaj grupoj tiucelaj. Ĉiun ni nomos  sekcio“.

Ĉiu sekcio sendas al la Centra Redaktejo sian kunlaboraĵon, kio estas: 6 folioj kun desegnoj kaj/aŭ tekstoj, unu aŭ duflanke, diversaj aŭ egalaj, sur ordinara papero, formato 21 x 28 cm, koloro libera. Ĉio en Esperanto. Verku pri via familio, urbo, lernejo, geamikoj, sed evitu abstraktajn, politikajn aŭ na­ciajn temojn.

La Centra Redaktejo, ricevinte la 6 foliojn, kunigas ilin kun samnombraj ricevintaj de kvin aliaj landoj, bindas ilin kaj resendas al la 5 landoj. La sesa ekzemplero restas en la redaktejo por arkivo.

Skribu al: S-ro Enrique Kohel, redaktejo de  Infaoj en la mondo“, Casilla Correo 407, 2600 Venado Tuerto, Argentino. La partopreno estas aŭtomata, ne atendu, tuj sendu la materialon.

 

Kunlaboro kun FISAIC

 

FISAIC, la granda internacia kultur­organizo de la fervojistoj, dankas sian fondiĝon kaj evoluon nelaste al aktiv­ecoj de esperantistaj fervojistoj. Por ne forgesi tion, ni dediĉas ĉi tiun inform­­artikolon al niaj rilatoj al tiu organizo.

La iniciatinto de FISAIC estis d-ro Mar­­cel Mollion el Francio, kiu en la jaroj ĉirkaŭ 1950 estis prezidanto de Franca Asocio de Kulturflegantaj Fer­vojistoj (UAICF), poste landa sekcio de FISAIC. La konata pariza renkontiĝo de francaj kaj nederlandaj geesperantistoj en 1947 kaj eĉ pli la 3-a IFEF-kongreso en Parizo 1951 konvinkis d-ron Mollion, ke Esperanto estus utila por starigi inter­nacian kulturan federacion de fervojistoj. La 15-an de novembro 1952 okazis la fondkunveno en Strasbourg en ĉeesto de reprezentantoj el 9 eŭropaj landoj.

La novan federacion oni nomis franc­lingve  Fédération Internationale des So­ci­étés Artistiques et Intelektuelles de Cheminots“, por ni pli komprenebla Internacia Federacio de Kulturflegantaj Fervojistoj. En junio 1953 estis aranĝita la 1-a Ĝenerala Asembleo. Tie oni deci­dis, ke apud la sola laborlingvo, la fran­ca, Esperanto estos uzebla same kiel ali­aj naciaj lingvoj. Nuntempe FISAIC pre­ci­pe dankÚ al klopodoj de la francaj ko­le­goj uzas tri laborlingvojn, krom fran­ca kaj germana ankaŭ Esperanton.

FISAIC ne celas materialan gajnon. Ĝia emblemo estas pelvo, kiu kuŝas sur flugil­rado. El la pelvo lumas flamo. Me­da­lojn el oro, arĝento kaj bronzo (ne puraj metaloj) FISAIC  donas okaze de konkursoj kaj ekspozicioj, sed ankaŭ pro elstaraj personaj meritoj al unuopaj per­sonoj, ekz. esperantistoj. Tiaj medaloj estas la plej altaj distingaĵoj akireblaj en fervojista medio.

En ĉiujare eldonata  aranĝo-kalen­daro“ estas publikigataj ĉiuj internaciaj okazontaĵoj aranĝotaj sub aŭspicio de FISAIC en la venontaj jaroj, do ankaŭ la IFEF-kongresoj. En 1981 FISAIC kreis propran flagon laŭ propono de GEFA. Ĝi flirtis la unuan fojon antaŭ la kongresejo de la 33-a IFEF-kongreso en Resensburg.

Laŭ la FISAIC-statuto membreco en ĝi nur eblas pere de la landaj sekcioj de FISAIC. Tio  signifas, ke neniel inter­nacia organizo (ekz. IFEF) povas rekte membriĝi, sed nur ĉiu unuopa landa asocio de IFEF pere de sia landa sekcio de FISAIC. IFEF ne nur ekzistis jam antaŭ la fondiĝo de FISAIC, sed eĉ ser­vis kiel modelo por ties starigo, kaj ĝi estas la sola internacia organizo, kiu dum la tuta ekzistado de FISAIC regule ĉiujare aranĝis la kongreson.

Nuntempe FISAIC havas 26 landajn sekciojn kaj starigita minimuma mem­bro­kotizo estas 200 SF. Nuntempa ĝene­ra­la prezidanto estas Gilbert Schmidt el Luksemburgio, alvicigita ĝenerala prezi­danto sinjoro Semmelrath el Aŭstrio kaj ĝenerala sekretario sinjoro Wallerand el Francio.

Dum Ĝenerala Asembleo en oktobro 1990 ankaŭ ČSD estis akceptita kiel landa sekcio de FISAIC. Post akcepto oni fondis Landan Asocion kaj Landan Konsilantaron de FISAIC. Kondiĉoj de membreco en FISAIC estas starigitaj en la statuto. Post divido de ČSD je ČD kaj ŽSR transiris membreco de ČSD al ČD kaj ŽSR petis pri akcepto kiel landa sekcio dum la Ĝenerala  Asembleo en Helsingborg (Svedujo) en 1993.

Ĝis la jaro 1994 ČSD - ČD agis kiel peranto por orienteŭropaj membroŝtatoj en FISAIC.

En la ĉeĥa landa sekcio de FISAIC al la plej agemaj membrogrupoj apartenas esperantistoj kaj radioamatoroj. Konstan­ta reprezentanto de FS ĈEA en landa sek­cio de FISAIC estas inĝ. Zdeněk Polák, komitatkunvenojn laŭ ebleco parto­prenas la prezidanto aŭ sekretario de FS ĈEA. Oni strebas laŭeble pli­bonigi reciprokan informadon kaj kun­laboron. Post aprobo de la financa buĝe­to de  FKSP ČD“, en kiu estas propo­nataj por agado de la landa sekcio de FISAIC financaj rimedoj, oni espereble ricevos financan subtenon por sia agado.

En kadro de aprobita plano de la aga­do de FISAIC por 1997 Ĉeĥaj Fervojis­toj ČD estas aprobita kiel organizanto de la 17-a internacia jarkonkurso Filmo kaj video.       

    Jindřich Tomíšek

 

 

 

 

 

 

 Venu al Praha!

 

Miloš Lukáš

 

              Al apostoloj de amo, revantaj pri paco eterna,

            Ĝoje mi kantas hodiaŭ kaj ilin tutkore salutas.

              Se vi en jaroj pasintaj, dum kiuj suferis la mondo

            - Kiam la homoj sin buĉis, pelate de blinda kolero,

            Kiam kanonoj bruegis kaj kiam ploradis patrinoj -

            Sentis ĉagrenon en koroj, kaj se al vi ofte jam ŝajnis,

            Ke la majesta ideo, por kiu vi volis batali,

            Trovos neniam komprenon, ke vane predikis vi ĉiuj

            Al la popoloj diversaj - komencu esperi denove!

            Pasis la nokto terura. Tagiĝas! Aperas mateno!!

            Ĉu vi hezitas? Vi dubas?? - Alvenu, kaj baldaŭ vi kredos:

 

            Jen en la urbo centtura, en la metropolo bohema,

            Kiun trateksas Moldavo, rivero kun ŝaŭmo arĝenta,

            Trovos vi feston solenan. En ombro de verda standardo

            Aron da homoj vi vidos: el mondregionoj malsamaj

            Ili kunvenis ĉi tien. Kaj nune rigardu miraklon:

            Greko kaj serbo konkorde parolas kun vigla bulgaro,

            Franco kaj anglo salutas afable amikon germanan,

            Frate jen premas la manon hungaro al ĉeĥa kunulo.

            Ĉiuj sin bone komprenas per helpo de lingvo belsona.

            Sed ne nur lingvo komuna kunigas la tutan anaron:

            Ankaŭ komuna spirito - spirito de amo sincera -

            Loĝas en koroj iliaj. Prospere ekĝermis la semo,

            Kiun enplantis la Majstro, la nobla kaj glora profeto ...

 

            Se vi do revas pri paco, pri savo de l' tuta homaro

            Kaj se vi serĉas nur vojon, por tiun ĉi celon atingi,

            Sciu: ĝi estas trovita! Ekiru ĝin kuraĝe.

            Viaj klopodoj sukcesos - komencu nur! Venu al Praha!!

 

            Poemo de Miloš Lukáš el la jaro 1921 aktualas ankaŭ nun.