STARTO 1/1996 (168)

P.F. 1996

Pojďte se mnou do Betléma... !

Sejde se tam pestrá cháska.

Dnes noc nezůstane němá.

Snad se znovuzrodí - láska.

Vše je jiné nežli kdysi...

Jen ty svíčky stejně planou.

Chtěl bych ty vánoce vzkřísit...

ale smím jim říci nashledanou...?

František Kožík

P.F. 1996

Píšu pořád knížku jedinou

Řeč hledám jíž zní prahmota

Rej slov se k hlubokému nebi

v světelném proudu třepotá

S hrdinnou vírou letí ptáci

Marně se šklebí temnota

Ať povzbudí svět vlídný jas

paprsek co se vždycky vrací

Ať dlouho svítí krajinou

plamínek žití uvnitř nás

Dny prozářit je zapotřebí

v knize života

Čestmír Vidman

P.F. 1996

Iru kun mi Betlehemon... !

Venos tien bunta klano.

Nokto perdos silentemon.

Eble renaskiĝos - amo.

Tempo ŝanĝis mondan vaston...

Nur kandeloj same flagras.

Mi rekreus ĉi Kristnaskon...

sed ĉu ĝisi mi nun rajtas...?

František Kožík

(esperantigis M.Malovec)

P.F. 1996

Nur unu libron mi senĉese verkas

vortojn elektas el pramaterio

parolon helan en la fluo serĉas

kiu sin svingas alten al ĉielo

Flugas la birdoj brave kun pasio

vane rikanas tenebro

Veku la mondon milda sereno

ĉiam revenu la suna radio

Senĉese brilu tra nia lando

la krea fajro en nia koro

Tagojn lumigi urĝe necesas

en la vivlibro dum ĉiu horo

Čestmír Vidman

30-a INTERNACIA KONFERENCO DE ILEI

Tábor, Ĉeĥio

27.7.(sabato) ĝis 2.8. (vendredo) 1996

Lige kun Universala Kongreso okazos ĉi-jare en Ĉeĥio pluraj aranĝoj. Sendube unu el plej gravaj estos renkontiĝo de esperantaj instruistoj, kiun antaŭvideble partoprenos pli ol 100 homoj el diversaj landoj.

Post traktado kun ILEI (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj) ni povas speciale por ĉeĥoj antaŭmeti tre favorajn kondiĉojn, kiuj donas unikan ŝancon al veraj interesitoj partopreni.

Bedaŭrinde lastjare kelkaj alilandanoj venis al la konferenco sole por turismi kaj plilongigi al si restadon en Finnlando kaj misuzis tiel la sencon de la renkontiĝo. Tial organizantoj petas vin almenaŭ koncize prezenti vian aktivecon en E-medio, speciale en la koncerna fako. Tamen ne timu, ke sen sufiĉa praktikado oni ne permesos al vi partopreni. Ĉiu vera interesito estas bonvena!

La tuta aranĝo okazos en la urbo Tábor. Kiel konferencejo servos moderna novkonstruita Sudbohemia universitato situanta en la urbocentro.

Ekzistas du kategorioj por loĝi. Speciala rabato por ĉeĥoj koncernas bazan kategorion, kie loĝos kaj manĝos pli multaj partoprenantoj. Ĝi estas mezlerneja internulejo (100 metrojn de la universitato) kun trilitaj ĉambroj, simpla meblaro kaj necesejoj/duŝejoj enkoridore. La loĝado estas neniel luksa, sed plenumas ĉiujn bazajn kondiĉojn. Ĝi liveras ankaŭ malgrandajn kuirejojn kaj komunajn ĉambrojn por kelkdek personoj.

Speciala multrabatita kotizo por ĉeĥoj estis starigita al 1.600,- Kč kaj validas al aliĝoj ĝis 31.3.1996.

Prezo inkluzivas:

- 6 tranoktojn en 3-lita ĉambro

- 3 manĝojn tage (ekde vespermanĝo 27.7. ĝis matenmanĝo 2.8.)

- kompletan konferencan programon en la universitato

- duontagan ekskurson tra la urbo kun enirpagoj

- duontagan busekskurson al la ĉirkaŭaĵo kun enirpagoj (supozeble al la kastelo Hluboká)

- muzikan (danc)vesperon (refreŝigo krompagebla)

Ĉiu mem prizorgas sian asekuron.

Kontraŭ krompago eblas aranĝi bustransporton Praha-Tábor 27.7.

Aliĝoj post 31.3.96 estas ŝarĝataj per pluaj 10%.

Aliĝoj post 30.6.96 estas sen ajna garantio kaj ŝarĝataj per 30%.

La aliĝo fariĝas valida nur post kompleta pago. Ne forgesu tial peti aliĝilon tiel frue, ke vi sukcesu pagi antaŭ 31.3.96!

Vian koncizan sinprezenton kaj peton pri aliĝilo atendas ĉeĥaj kunorganizantoj:

Vladimír & Pavla DVOŘÁKOVI

Ostravská 637

199 00 Praha 9

tel. 02-899602

Organizantoj kontinue informos pri la konferenco en venontaj numeroj de Starto.

Ni eniris penigan jaron

Vlastimil Kočvara

Dum mia - jam sufiĉe longa - esperantista vivo mi multfoje aŭdis, legis kaj pensis pri la 13-a UK okazinta en Prago en 1921. Mi mem renkontis kelkajn samideanojn, kiuj ĝin ĉeestis. Ili ĉiuj havis belegajn rememorojn kaj parolis pri ĝi kiel pri brila, perfekta, impona kaj kortuŝa travivaĵo en ilia vivo. Kiam mi movade iom maturiĝis, mi partoprenis kelkajn Universalajn Kongresojn kaj mi ofte kaptis similajn impresojn. Post spertoj de partoprenanto mi ekrevis travivi kongreson ne kiel spektanto, sed kiel ĝia aganto laboranta malantaŭ la kongresa scenejo, kion mi konsideras la plia ŝtupo de laboro por esperanto: ne ĝin ĉiutage uzi, sed ebligi ĝian uzon al multaj aliaj gesamideanoj.

En tiu ĉi jaro tiu okazo jen aperas. Post kelkaj ne sukcesintaj antaŭaj ofertoj havas la ĉeĥaj esperantistoj eblecon per okazigo de la 81-a UK, sur kiun transprenis la altan protekton la prezidento de nia respubliko, pruvi, ke ili kapablas la internacian lingvon ne nur uzi kaj popularigi, sed ili kapablas krei medion, en kiu ĉiu interesulo povas la internacian lingvon paroli, aŭdi, kanti, ridi, fake diskuti aŭ leĝere babili - unuvorte, ĉiuforme praktiki. Tiun eksterordinaran spacon kreas Universala Kongreso kun siaj programoj, kunvenoj, ekskursoj, paroladoj kaj pluraj aliaj kongreseroj. Ju pli bonajn kondiĉojn por paso de UK oni preparos, des pli bonajn impresojn forportos kun si el Prago kongresaj partoprenintoj.

Por tiu ĉi jaro ni prenis vere malfacilan taskon. Estu ĝi inspiro por ĉiu nia membro, por ĉiu esperantisto en Ĉeĥa Respubliko pli intensigi sian propran agadon en Esperantio. La kongreso instigu hezitemulojn nove prilabori la kampon de la internacia lingvo, laboremulojn viciĝi inter organizantojn kaj helpantojn de la kongresa komitato, timemulojn ekparoli en Esperanto. Por ĉiu troveblas laboro, tasko, ebleco.

Ni ĉiuj komune sukcesigu la mondan renkontiĝon de esperantistaro en Prago. Ek al la kongresa jaro 1996!

Kupona privatigo - ĉu ni sukcesis?

Kiam aŭtune 1992 naskiĝis en la komitato de ĈEA ideo akiri akciojn por estonteca subteno de la asocia buĝeto, oni havis tiam apenaŭ ĝustan imagon pri rezulto. En entuziasmo de la unua privatiga ondo oni nur esperis pri bona sukceso. Sed lastatempe en la ĉeĥa gazetaro ofte publikiĝas informoj pri diversaj trompoj, malfidoj kaj priŝteloj lige kun komerco kun valoraj paperoj. Sekve iuj niaj membroj povus demandi sin: ĉu nia tiama ideo estis ĝusta?

Nu, ni koncize rerigardu la fluon de la afero: En la kapo de kelkaj komitatanoj ekĝermis tiu ideo, kiam oni ricevis informojn, ke ne ĉiuj membroj interesiĝas pri komenciĝinta privatigo pro diversaj kaŭzoj. La tempo jam prokrastis, antaŭ la privatigaj oficejoj staris longaj homvicoj kaj necesis do tuj ekagi. La fakto, ke la financa situacio de la asocio estis tiutempe kontentiga kaj espero, ke estontece povus akcioj grave kontribui al ĝia ekonomia stabilo instigis la komitaton oferti al membroj kovron de elspezo por aĉeto de bezonata kupona libreto“ kondiĉe, ke oni - post ekposedo de akcioj - dediĉos al la asocio duonon de ili, dum la duan duonon oni rajtas lasi por si. Ĉar ĉi-kaze fakte temis pri estonta donaco al la asocio, la komitato promesis al ĉiu donaconto dumvivan membrecon en ĈEA kaj krome liberan elekton el la varostoko de la asocio en valoro de 400 kronoj.

Al la unua alvoko en januaro 1992 aliĝis 44 esperantistoj. Sekvis necesaj laboroj por konkretigi la kontraktojn kaj laŭleĝe validigi ilin. Preskaŭ tutan jaron daŭris ol estis ĉio plenumita kaj konfirmita, ĉar necesis i.a. konsulti juristojn kaj aliajn fakulojn pro nesufiĉaj spertoj de niaj komitatanoj tiudirekte. Dum tiuj ĉi monatoj kelkaj el aliĝintoj ŝanĝis sian intencon pri akcioj, do fine la jure poluritajn dokumentojn pri transdono de akcioj al ĈEA subskribis 36 membroj - pro tiu ĉi subskribo ekde tiam dumvivaj.

La duan etapon de la operacio“ transprenis la subskribinto. La unua paŝo estis registri la asocion ĉe la Centro de Kupona Privatigo, ĉar nur tiam la organizaĵo povas posedi akciojn kaj manipuli kun ili. ĈEA estis registrita en februaro 1993 kaj post tio ekde aprilo efektiviĝis transprenado de akcioj, kio finiĝis ĝuste antaŭ kelkaj semajnoj.

Jes, tiom longe daŭris tiu ĉi afero, kiu postulis vastan korespondadon, prizorgadon de plenrajtigiloj kaj simile. Oni komprenu, ke la donacintoj estas plejparte olduloj, kiuj malbone orientiĝas en la nuna leĝo-ĝangalo, speciale se temas pri manipulado kun valorpaperoj. Estas triste, ke dum tiu tempo eĉ du donacintoj mortis, unu el ili antaŭ ol fermi la transdonon de akcioj.

Tamen, la ideo plenumiĝis. En kelkaj kazoj estis la donacintoj pli grandanimaj ol oni esperis. 4 membroj donacis al ĈEA ĉiujn siajn akciojn, do ne nur kontraktitan duonon. Estit tio gesamideanoj M. Beranová kaj M. Krupička el Volary, M. Hlaváč el Plzeň kaj J. Šperling el Praha. Kelkaj aliaj rifuzis rajton elekti varojn el la asocia libroservo aŭ pagis mem sumojn ligitajn al transdono de akcioj (J. Hofman el Plzeň, J. Plamínková el Nenkovice). S-ino M. Bartovská el Frýdek-Místek dediĉis parton de siaj valorpaperoj eĉ sen subskribi la kontrakton.

Resume, Ĉeĥa Esperanto-Asocio havas preskaŭ kvarcent diversajn kaj ankaŭ diversvalorajn akciojn de 36 donacintoj. La asocio elspezis por tiu ĉi celo sume ĉirkaŭ kvindek mil kronojn. Dividendojn ĝi ricevis unuafoje en tiu ĉi jaro, ĝis nun entute preskaŭ 7 mil kronojn. Montriĝas, ke daŭros ankoraŭ kelkajn jarojn ol la elspezita sumo estos rericevita, sed poste la asocio tamen iom profitos. Ni esperu, ke dividendoj kreskos kaj tial ili bone apogos la jarajn buĝetojn de la asocio.

El tiu vidpunkto la ideo kaj ĝia plenumo estos ĝusta. Al gvidantaro de ĈEA tio ankaŭ pruvis, ke nia movado havas multajn oferemajn adeptojn, kiuj por Esperanto kapablas oferi multon. Tio estas certa garantio, ke la asocio travivos eĉ la nunan iom krizan tempon kun iom pli oftaj priduboj de nia sencoplena laboro por kaj per internacia lingvo.

La ekzemplo de supre nomitaj membroj kaj pluaj donacintoj invitas al imito. Oni povas ĉu transdoni ĉu heredigi al la asocio rimedojn, kiuj diversmaniere apogos ĝin. Jen tio estas la plej alta rekono al la movado, kiu celas tiel noblan celon, kiel estas la tutmonda interkompreniĝo kaj fratiĝo.

Vl. Kočvara

Informoj el la komitato de ĈEA

En lastaj monatoj de la pasinta jaro okazis du ordinaraj komitatkunvenoj de ĈEA. Oktobre ĝi kunsidis lige kun la asocia konferenco en Brno. Ja ankaŭ la ĉeftemo estis la konferenco, ĉar estis necese lastmomente kaj surloke precizigi kelkajn programerojn de la konferenco. Pri la rezultoj de konferenco ni informis jam en la pasinta numero de Starto. Sed mi devas tuŝi la komitatkunsidon, ĉar ĝi decidis altigi la membrokotizojn por la jaro 1996. Pri tiu temo mi ricevis kelkajn plendajn leterojn. Mi komprenas la skribintojn, ankaŭ al mi ne plaĉas altigo de la kotizoj. Sed oni devas alkutimiĝi, ke tio ĉi estos daŭra fenomeno. En nia respubliko samkiel en la tuta mondo estas konstanta inflacio, kiu ĉe ni moviĝas ĉirkaŭ dek procentoj. Tio signifas, ke la elspezoj de la asocio fakte en ĉiu jaro kreskas pri la sama sumo, verdire eĉ pli, ĉar en iuj por ni gravaj sferoj la prezoj kreskas pli vigle, ekzemple en tipografio. Jes, oni povus ielmaniere ŝpari rimedojn, ekzemple ŝanĝi aperoftecon de Starto, uzi malpli plaĉan jam nun ne tre luksan presmanieron aŭ ne pagi al la komitatanoj vojaĝkostojn por komitataj kunvenoj. Aŭ ne pagi al la asocia librotenisto por lia grava laboro - cetere la salajro estas ege modesta. Tamen, ekzistas minimuma limo, kiun ni ne volus subiri - ĉu por konservi agadkapablon de la asocio, ĉu por garantii ĝian kontentigan funkciadon. Nu kaj en Brno post diskutinte la ekonomian staton de ĈEA ni devis alpaŝi al tiu ĉi kotizaltigo, kion ebligas la statuto de ĈEA (art. V, punkto 2i). Finfine, ni baldaŭ prezentos al la membraro jarfinan kalkulon kaj ĉiu membro povos vidi, kiel ni mastrumas. Ni kredu, ke atendata esperiga gajno el okazigo de la 81-a UK en Praha helpos al la asocio por certa tempo eviti ripetadon de la ĉijara altigo.

La lasta komitatkunsido okazis en Brno komence de decembro. Oni resumis la ekonomian flankon de la konferenco kaj samtempa festivalo Filmo kaj video en Esperanto“, kiu grave helpis al financa ekvilibro de la konferenco. Ĉefa punkto de la kunveno ja estis informoj pri stato de preparlaboroj de la 81-a UK kaj de la akompanaj entreprenoj - la antaŭkongreso (organizas ĈEA kaj Kava-Pech), la postkongreso kaj aliaj. Plue estis denove traktita Starto - ĝin nun eblas aperigi regule en Opava, do estis akceptitaj limdatoj por redaktofino (la 15-a de ĉiu malpara monato) kaj por la eldono (la 15-a de para monato). Do, kontribuontoj - kiuj terure malabundas - respektu kaj ankaŭ eluzu ĉi regulecon! Estis akceptita refondiĝo de la E-klubo en Liberec, kie la movado iel stagnis. Ankaŭ estis decidite subteni la iniciaton de Iltis-eldonejo kaj R. Haupenthal fondi Fondaĵon Karolo Píč“ kaj mi alvokas membrojn subteni tiun ĉi agon (pri ĝi legu en la pasinta numero).

Venonte komitatkunsido okazos januare en Nymburk.

Vl. Kočvara

Prezidento V. Havel - Alta Protektanto de la 81-a UK

La 25-an de novembro okazis en Praha kunveno de LKK de la 81-a UK. Partoprenis ĝin ankaŭ Konstanta Kongresa Sekretario Nikola Rašič, kiu alflugis Pragon jam vendrede. Kune kun prezidanto de LKK, s-ano Vl. Kočvara, kaj inĝ. Jos. Kříž, kiu ekoficialiĝis en LKK kiel ekskurso-estro“ oni dediĉis la tutan vendredon al traktadoj ĉe Čedok kaj en Palaco de Kulturo (nun havanta la novan nomon Kongresa Centro) pri diversaj kongresaj demandoj - speciale hoteloj, ekskursoj kaj uzebleco de salonoj en la Kongresa Centro. Sabatan kunsidon krom jam funkciantaj LKK-anoj partoprenis unuafoje inĝ. Jos. Kříž kaj Mgr. Marie Drašnarová, kiu prizorgos la bonvenigan servon“ de la UKo. Nove membriĝis en la komitato s‑ino PhDr. Marie Kaufmannová (Vančurová), kiu zorgos pri arta kongresa programo. De mateno ĝis malfrua posttagmezo estis traktitaj diversaj facetoj de la prikongresaj laboroj. S-ino Podhradská informis pri stato de jam aliĝintaj helpantoj“ por la kongreso, de kiuj ankoraŭ ne estas sufiĉa nombro. Ĉar antaŭ fino de la unua aliĝperiodo aliĝis al la 81-a jam 300 personoj el Ĉeĥa kaj Slovaka Respublikoj, mi esperas, ke pluajn helpantojn ni trovos inter ili. Mi supozas, ke por senproblema fluo de la kongreso necesas almenaŭ 50 helpantoj. Ĉiuj estos en preparperiodo sufiĉe informotaj pri ties taskoj kaj laboroj dum la kongresa semajno en du seminarioj. La unua okazos jam fine de februaro en Nymburk kaj la informanto estos Nikola Rašič.

La dudekan de decembro mi ricevis gravan sciigon, ke la prezidento de nia respubliko Václav Havel transprenis Altan Protektantecon de la 81-a UK. Tiu ĉi fakto certe grave influos pluajn preparojn de la kongreso. En nuna tempo la CO de UEA en Roterdamo redaktas la Duan bultenon, al kiu ni disponigis bezonatan materialon. Ĝin ricevos baldaŭ ĉiu aliĝinto al la kongreso. Krome oni nun traktas kun diversaj eminentuloj el Ĉeĥa Respubliko eniri la Honoran Komitaton de la kongreso. Pri la rezultoj ni baldaŭ informos la legantaron.

La preparoj de la kongreso daŭras flue, kvankam kelkaj laboroj iomete malfruiĝas.

Vl. Kočvara

Forpasis Josef Vondroušek

La 6-an de decembro 1995, kvin tagojn post sia 91-jariĝo, neatendite mortis honora membro de ĈEA kaj UEA, diligenta tradukanto el la ĉeĥa literaturo, sinjoro Josef Vondroušek. Neatendite, ĉar malgraŭ sia alta aĝo li aspektis apenaŭ 70-jara, vigla, aktiva

kaj tute ne kaduka. Ni supozis, ke li sen problemoj ĝisvivos UK en Prago, por kiu li preparis sin kun plezuro.

Josef Vondroušek naskiĝis la 1-an de decembro 1904 en Brno, kie li ankaŭ studis liceon kaj komercan akademion kaj ekoficis kiel bankoficisto. Esperantistiĝinte en 1922, li membriĝis en Esperanto-Klubo en Brno kaj baldaŭ tie plenumis funkciojn de sekretario (1929) kaj prezidanto. De post 1931 li estis komitatano de la Asocio, fidele kunlaboranta. Li sciis krei novan publikon esperantistan kaj areton de kunlaborantoj, kiuj grandparte devenis el la kursoj de li daŭre organizataj kaj tre ofte persone gvidataj. Josef Vondroušek komprenis egale la gravecon de loka agado kaj de la kunlaboro kun la centro kaj la signifon de la regulaj kunvenoj kun allogaj programoj, sciis ĝentile kaj persiste insisti pri esperantlingva konversacio kaj pri partopreno de multaj membroj en la kluba aktiveco. En 1945 fariĝis la programoj de la klub-kunvenoj en Brno afero antaŭe planata por ĉiu monatkvaro, kio estis aranĝo modela, praktikata en nemultaj kluboj aliaj sur nivelo tiom alta. Dum kvin jardekoj Josef Vondroušek preparis Bultenon de EK Brno kun la programoj kaj multaj aktualaj informoj.

Josef Vondroušek fariĝis nekutime fekunda konanto de la Esperanto-literaturo, precipe beletra. Krom tio li fariĝis majstro en esperantlingva konversacio, kiun li estris en unika kvalito. Krome li publikigadis multajn propagandajn kaj informajn artikolojn kaj noticojn ĉeĥajn. Menciindas almenaŭ liaj rubrikoj gviditaj dum kvar jaroj en la gazeto Ruch kaj Nový lid. Regule li sendadis informojn pri la movado al ĉeĥlingvaj ĵurnaloj en Brno.

Lia edzino Milada Vondroušková (1913-1971) estis lia konscienca helpantino precipe en la organiza agadsfero, ekz. dum ambaŭ ĉeĥoslovakaj Esperanto-kongresoj okazintaj en Brno.

Dum multaj jaroj li gvidis Esperanto-kursojn en Klubo de Brno kaj en Somera Esperanto-Tendaro en Lančov, precipe pri historio kaj literaturo de Esperanto (pri kiuj li verkis broŝuretojn) kaj la saman fakon li ekzamenis ĉe la asociaj ekzamenoj de ĈEA.

Lia plej granda merito kaj verko estas tradukado el la ĉeĥa literaturo, precipe la verkaro de Karel Čapek, lia amata aŭtoro. Lia literatura agado precipe akiris por li ne nur titolon de honora membro de ĈEA (1979), sed ankaŭ de UEA (1992). Traduki li komencis post la dua mondmilito. Li ellernis parkere Plenan Vortaron por esti armita per granda vortostoko. Siajn tradukojn li plurfoje relaboris, lasis ilin ripozi“ kaj post certa tempo reverkis ilin denove. Li klopodis, ke lia Esperanto estu klara kaj eleganta.

Ĝis nun aperis jenaj verkoj de Josef Vondroušek: Historio kaj biografioj, Historie a spisovatelé, ambaŭ por SET Lančov, Libro de apokrifoj kaj Rakontoj de la unua poŝo kaj Rakontoj de la dua poŝo de Karel Čapek, Ondro kaj drako de Viktor Dyk, El mia vivo de Vítězslav Nezval, Milito kontraŭ Salamandroj de Karel Čapek, Propra biografio de Karolo la IV-a kaj du antologietoj: Ĝojoj de mia vivo okaze de lia 80-jariĝo kun tradukoj el Jirásek, K. Ĉapek kaj J.Šmíd kaj Karel Čapek kun fragmentoj el la verkaro de la ĉeĥa majstro en traduko de J. Vondroušek (aranĝis J. Karen).

El liaj manuskriptoj estas komputile prilaboritaj kaj preparitaj por eldono Saturnin de Zdeněk Jirotka, Naŭ fabeloj de fratoj Čapek, El la notlibro de sankta Petro de Jarmila Hašková kaj La plej eminenta el Pierotoj de František Kožík, kies ĉefa tradukinto estis Jiří Karen, sed Josef Vondroušek grave kunlaboris.

En manuskriptoj ankoraŭ atendas prilaboron jenaj verkoj: Super valoj mateniĝas de František Kožík, Malnovaj ĉeĥaj mitoj de Alois Jirásek, Puraj ĝojoj de mia vivo de Jan Šmíd, Edzinigebla knabino kaj Zorgoj de kronitaj kapoj de Miloslav Ŝvandrlík, Primoloj de Svatopluk Čech, Ŝtono kaj doloro de Karel Schulz (unuaj 200 paĝoj), Aŭdienco de Václav Havel, kaj verkoj de K. Čapek: Afero makropulos, El la vivo de insektoj, Hordubal, Meteoro, Ordinara vivo, kaj ankoraŭ aliaj eble estos trovitaj.

Kiel vi povas vidi, sinjoro Vondroušek inklinis traduki bonhumorajn verkojn, ĉar en la mondo estas sufiĉe da malĝojo kaj en Esperantujo bonhumoraj verkoj ne abundas“. Ni ĝuu fragmenton el Naŭ fabeloj:

KAZO KUN NIKSO EL HAVLOVICE

Ankaŭ mi havis interesan kuracistan kazon,“ aŭdiĝis la doktoro el Úpice. Ĉe ni en Úpa post ponteto de Havlovice en salikradikaro kaj alnoj vivis maljuna nikso, nomata Joudal; li estis mornulo, malafablulo, ĉagrenulo kaj grumblulo, iam li kaŭzis inundojn kaj de temp' al tempo dronigis infanojn, kiam ili baniĝis; mallonge, homoj ne ŝatis lin vidi en tiu rivero.

Foje aŭtune venis al mi en konsultejon maljunulo, havas verdan fraketon kaj sur la kolo ruĝan tukon, kaj ĝemaĉas, tusas, ternas, snufas, ĝemas, remungas kaj nazparolas: 'Sinjor' doĥtoro, mi kaptis ian malvarmumon aŭ kataron; ĉi tie min premas kaj tie pikas, lumboj doloras, en la artikoj lancinas, mi tusas, mire, ke mi ne ŝiriĝas kaj nazkataron mi havas kiel trabon; mi petus do pri ia medicinaĵo.'

Mi diagnozas lin kaj diras: 'Maljunulo, tio estas reŭmatismo; mi donos al vi ŝmiraĵon, ĝi estas linimento, por ke vi sciu, sed ankoraŭ ne ĉio. Vi devas multe restadi en varmo kaj seko, ĉu vi komprenas?'

'Mi komprenas, ' murmuris la oldulo. 'Sed kun la seko kaj varmo ĝi versimile ne eblos.'

'Kial ĝi ne eblus,' mi demandas lin.

'Nu,' diras la oldulo, 'ĉar mi estas nikso el Havlovice, sinjor' doĥtoro. Kiel mi povas fari al mi en akvo sekon kaj varmon? Ja, eĉ la nazon mi devas viŝi al mi per akvosurfaco, en la akvo mi dormas kaj per la akvo mi kovras min; kaj nur nun en mia aĝo mi donis en mian liton molan akvon anstataŭ la malmola, por ke mi pli mole kuŝu. Sed kun tiu seko kaj varmo ĝi estos malfacila afero, jes.'

'Kion fari, avo,' mi diras, 'sed en la malvarma akvo la reŭmatismo eĉ malboniĝos. Sciu, maljunaj ostoj volas varmon. Kiun aĝon fakte vi havas, sinjoro nikso?'

Eh,' murmuris la nikso, 'sinjor' doĥtoro, mi estas ĉi tie ankoraŭ el la paganaj tempoj ‑ do eble mil jarojn kaj eble ankoraŭ multe pli. Jes, kiom da jaroj!'

'Vi vidas do,' mi diris al li, 'en tia aĝo, avo, vi devas restadi apud forno. Atendu, mi havas ideon! Ĉu vi aŭdis iam pri varmaj fontoj?'

'Mi aŭdis, jes, mi aŭdis,' gruntis la maljuna nikso. 'Sed ĉi tie neniaj estas.'

'Ĉi tie ne,' mi diras, 'sed ili estas en Teplice kaj Píšťany kaj ankoraŭ aliloke, kaj ili estas profunde en la tero. Kaj la varmaj fontoj, sciu, estas kreitaj ĝuste por la maljunaj kaj reŭmatismaj niksoj. Simple en tia varma fonto vi loksidiĝos kiel nikso varmakva kaj dume vi kuracos vian reŭmatismon.'

'Hm, hm,' hezitis la oldulo, 'kaj kian laboron fakte havas tia varmakva nikso?'

'Ne multe,' mi rediras, 'nur li devas konstante tiri la varman akvon el profundo de la tero, por ke ĝi ne malvarmiĝu. Kaj superabundon de la varma akvo li igas fonti al supraĵo de la tero. Jen ĉio.'

'Nu, ĝi eblus,' murmuris la nikso el Havlovice. 'Mi serĉos do ian tian varman fonton. Multfoje mi dankas, sinjor'doĥtoro.' kaj li lamis el la konsultejo ‑ nur flaketo sur la planko restis post li.

Kaj vidu, sinjoro kolego, la nikso el Havlovice estis prudenta kaj obeis; li loksidiĝis en Slovakio en varma fonto kaj eligas el profundoj de la tero tiom da varmega akvo, ke sur tiu loko nun estas eterna varma fonteto. Kaj en tiu varmega fonto baniĝas homoj kaj ankaŭ al ili ĝi bone efikas je la reŭmatismo; tien oni veturas el la tuta mondo por kuraci sin. Sekvu la ekzemplon, sinjoro Magiaŝo, kaj obeu ĉion, kion ni, doktoroj, konsilos al vi."

(el Naŭ fabeloj de Karel Čapek)

Nevidantoj uzas Esperanton

En la verko de PhDr. Josef Smýkal Tyflopedické kalendárium“ estas 15-oble mencita evento rilata al Esperanto, en la indekso de personoj estas V.Echtner, K.E.Macan, S,Stejskal, H. Thilander, L.Zamenhof kaj inter literaturistoj fontoj por la verko de S.Kamarýt Historio de Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio“.

Josef Smýkal: Tyflopedické kalendárium. Brno, Čes. unie nevidomých a slabozrakých a odkaz kultury Magistrátu města Brna, 1995; 146p. A5.

Blindulmuzeo“ en Brno (adreso: Slepecké muzeum v Brně, Chaloupkova 7, 612 00 Brno) sur la leterpapero havas sian priskriban nomon en kvin lingvoj, la kvina estas Esperanto: MUZEO PRI LA VIVO KAJ KULTURO DE NEVIDANTOJ.

we

OSTRAVA-PORUBA

E-klubo ne estas multnombra, sed agema. Dum la jaro 1995 realiĝis kurso por komencantoj kaj progresintoj. Por klubanoj estis eldonitaj du broŝuretoj: Jogo por la sano“ kaj Fable kaj fabele“, kantareto de nove tradukitaj kantoj, bpk okaze de Pasko kaj Novjaro. El Esperanto estis tradukitaj kelkaj libroj en nacian lingvon, kiuj aperos en eldonejo Komers-Esotera. La geklubanoj dum la jaro vizitis tridekon da E-aranĝoj en Ĉeĥio kaj en najbaraj landoj, en kelkaj ili aktivis per prelegado, projekciado, kantado kaj gitarludo, per siaj artikoloj kontribuis al enlandaj kaj eksterlandaj gazetoj. Ĉiu kursano havas jam sian korespondanton. En la klubo prelegis ankaŭ eksterlandanoj. La plej juna klubanino estas 12-jara, la plej matura 75-jara. La klubanoj abonas naŭ E-gazetojn.

Vlad. Sládeček

E-Silvestro en Česká Třebová

La 29-an de decembro 1995 kunvenis en Kultura klubo en Česká Třebová ĉirkaŭ 80 gesamideanoj el diversaj lokoj de Ĉeĥio por soleni la finon de 1995. Alveturis eĉ gastoj el Germanio kaj Nederlando. Ĉe muziko de s-ro Zoubek la ĉeestantoj dancis, spektis scenetojn kaj partoprenis plurajn konkursojn. Noktomeze ĉiuj adiaŭis la malnovan E-jaron 1995 kaj bonvenigis per kanto pri verda stelo la kongresan jaron 1996. Sub Kristnaska arbo ĉiu trovis donacetojn, plejparte ŝercajn, kiuj ridigis siajn dispakantojn (mi mem ricevis kreton por blankigi miajn dentojn).

La gazeto Orlické noviny aperigis la 5-an de januaro 1996 mian artikolon Esperantistoj el Amikeco bonvenigis la novan jaron. La ĉeĥatrebovanoj festas Silvestron ĉiun fojon kun amikoj el aliaj urboj kaj landoj.“ Jen la E-traduko:

Jam pli ol dudek jarojn la E-rondeto Amikeco“ en Ĉeĥa Trebovo festas jarfinon la 28an aŭ 29an de decembro.

Origine festis la Esperanto-Silvestron nur grupeto da klubanoj, sed la nombro de partoprenantoj ĉiujare kreskis. Alvenadis geamikoj, kaj nun la E-Silvestro en Ĉeĥa Trebovo, same kiel la E-balo, estas konata ankaŭ inter la esperantistoj en eksterlando. Kiu foje venis - alvenas denove.

Ĉijare kunvenis ĉirkaŭ 80 homoj, por danci ĉe muziko de Zoubek-ensemblo kaj por povi babili almenaŭ unufoje en jaro. La plej multnombraj grupoj venis el Prago kaj Pardubice, sed estis tie ankaŭ gastoj el Germanio kaj Nederlando. La alvenintojn bonvenigis tosto. Pri manĝo kaj trinko por ili zorgis Sváťa Čech kun la filo. Vespere ĉiujn per vortoj akompanis Jiří Pištora kaj per poemo plezurigis Jiří Vencl.

Ĉiu el la partoprenantoj havis hejmkarton - papereton kun sia nomo kaj domicilo - iun ajn kaj ie ajn survestigitan. La ĵurio havis malfacilan taskon - trovi la plej belan kaj plej spritan. Elektita estis junulinjo, kiu havis indikojn pri si sur la dorso en formo de granda nokta papilio. Alia el la elektitaj knabinoj havis la nomon kaj domicilon sur la orelringoj. El Pardubice oni alveturis kun la nomoj sur skarpoj. Unu el la Trebovanoj surhavis hejmkarton en formo de suno ridetanta de orelo al orelo kiel li mem. Kvankam estis elektitaj kvin hejmkartoj anstataŭ origine tri, multaj aliaj hejmkartoj al mi plaĉis ankaŭ. Ekzemple hejmkartoj el Pardubice en formo de spickukaj koroj aŭ hejmkarto de esperantisto el Prostějov, kiu antaŭvide memoris pri noktaj postsekvoj de la silvestra festeno. Ĝi postulis transdoni la hejmkarton ĉe la koncerna adreso kaj lasi la posedanton sur la loko, kiu li estos falinta. Nia klubestrino opiniis sin tiel fama firmo“, ke ŝi ne bezonas indiki sian nomon.

La ĝeneralan intereson ĝuis konkurso pri kreado de laŭmoda vesto el higiena papero. Unu modelinon“ prezentis eĉ knabo kaj postulis specialan premion kiel sola viro inter kvar junulinoj. La modeloj estis efektive diversspecaj - unu robo eĉ kun trenaĵo, alia kun papera floro en la haroj. Sed ne pensu, ke ĉi tie estis nur konkursoj. La muziko ludis tre ĉarme kaj la dancantaj paroj havis la tutan salonon je sia dispono.

Prokismiĝis la noktomezo. La malnova Esperanta jaro 1995 finis sian regadon kaj diris adiaŭ. En la malheliĝinta salono dormetis esperantistinoj en noktoĉemizoj kaj la nova jaro - ankoraŭ tute juna kun cicumo - komencis la dormantinojn veki. Li memorigis, ke ĉijare atendas ilin la Esperanta kongreso en Prago. Tial gimnastiki kaj ek al la laboro! Post la gimnastiko ĉiuj ĉeestantoj kantis ĉe la tosto Esperantan kanton pri tostado kaj verda stelo. Sed per tosto oni ne finis. Sub la arbo la partoprenantojn atendis amasego da donacoj, pri kiuj Jiří Pištora deklaris, ke ili estas tre valoraj. Kelkaj efektive, aliaj pro spriteco.

Esperantistoj disiris en agrabla humoro. Kelkaj el ili revidos sin en Prago dum la kongreso okazanta inter 20a kaj 27a de julio. Se vi havas intereson, rapidu sendi aliĝilon.

Zdenka Novotná

Homonimoj en Esperanto, konsiderataj nomenklature 8

Josef Kavka

-KS-, -C-, -K-

Per jena, jam oka (STARTO, 1994, 4, 20-21; 5/6, 23-26; 1995, 1, 12-14; 2/3, 17-19; 4, 8-11; 5, 5-7; 6, 10-14; 1996) konsidero, ni aŭdacas turni atenton de nia pacienca leganto al la Eo-vortoj, kiuj originas el la tria latina deklinacio, speciale el jenaj tipoj:

pax genitive pacis

index " indicis

calix " calicis

vox " vocis

nux " nucis

Ni vidas, ke la genitiva radiko ĉiam havas la konsonanton C anstataŭ X en la radiko nominativa. Tamen, okaze de EX, la genitiva ŝanĝo tuŝas eĉ la vokalon: IC. Ĝuste tiu ĉi tipo interesos nin, enkadre de natursciencaj nomenklaturoj, unuavice:

Por Esperanto sin proponas kvar ebloj:

1. -EKS- apogata sur la radiko nominativa

2. -IC- sekvanta la pli produktivan radikon genitivan

3. -IK- same laŭ genitivo, sed fonetike adaptita

4. Ekzistas ankaŭ precedentoj por apliki nudajn radikojn, t.e. post forigo de la finaĵoj kaj nominativa, kaj genitiva:

Atriplex = atriplo, atriplicifolius = atriplofolia

Culex = kulo, Culicidae = kuledoj

Cimex = cimo, Cimicidae = cimedoj.

Tiu ĉi kvara procedo taŭgas por laika uzo, pro la rezulta koncizeco. Tamen, en la leksiko de Esperanto ĝi aperas tre sporade. En la praktiko nomenklatura, ĝi ne estas rekomendinda, evidente. Por la laste nomita Cimex la zoologoj sendube bonvenigus pli eble cimico el la familio de la cimicedoj. Cimicifuga = cimicofugo, planto kontraŭcimica. El PIV neniu divenas koheron inter cimo kaj cimicifugo ... Ni opinias, ke la nomenklatura logiko estas nepre konservenda.

-EKS-aĵon fundamentan ni ne trovis, el oficialaĵoj koncernas nian temon du precedentoj, nome ilekso (akvifoliacoj), pli bone ilico kaj indekso, kiu proprasence ne apartenas al nomenklaturaĵoj.

Bedaŭre, en la leksiko neoficiala generiĝis dekunuo da terminoj:

1. apekso (apex, apicis). La botanikaj speci-epitetoj apicalis kaj apiculatus klare pledas por la formo genitiva. Cetere ekzistas ankaŭ la Eo-vorto apika, kies signifo estas ekvivalenta al tiu de apekso“, do pli bone apiko;

2. demodekso (Demodex), la parazit-akaro meritus esperantiĝi kiel demodiko kaj la de li kaŭzata mamul-malsano demodikozo (ne demodeksozo“ laŭ PIV);

3. haruspekso (haruspex), etruska, poste oldromana pastro, kiu divenadis estontecon el best-internaĵoj. La germana pluralo estas formita laŭ la latina: Haruspizes, la koncerna arto“ estas latine haruspicina, germane Haruspizin, ĉeĥe haruspictví. Komento plua - superflua:

4. ibekso (ibex), alpa kapro. La pli ĝusta formo ibiko koincidus - sendanĝere - kun Ibiko, la helena poeto Ibikos;

5. karekso (Carex). Jen du botanikaj speci-epitetoj: caricifolius, caricinus, kaj unu fitocenologia ordo Caricetale. Laŭ nia imago, en Esperanto devus esti karico, karicofolia, karic(ec)a, karicetalo, do ĉiuj sen -EKS-;

6. kodekso (codex). Al tiu ĉi neoficiala PIVaĵo ni rimarkigu, ke la zamenhofa kodicilo (codicillus) demonstras la produktivecon de la formo genitiva. Temas ja pri diminutivo el codex;

7. kortekso (cortex). Tiu ĉi malbonŝanca formo ne koheras kun la parencaj terminoj kortiko, kortikoterapio, kortikotropa, kortizono. Certe sufiĉus kortiko ankaŭ por la supraĵa tavolo de cerebro kaj cerebelo. Ja ekz. neŭrofiziologo scias distingi inter procesoj kortika kaj subkortika;

8. murekso (Murex), la gastropodo devus esperantistiĝi kiel murico (kp. la italan: múrice);

9. polekso (polex), kp. ree la italan pollice. Tamen, kiu riskus krimi, generunte“ homoniman anatomiaĵon al la fundamenta polico (it: polizía)?;

10. rumekso (Rumex) el poligonacoj devus esti rumico, do rumicifolius fariĝus rumicofolia;

11. ulekso (Ulex) el fabacoj (laŭ PIV: legumenacoj) devus esti ulico; kp. la specian epiteton ulicinus = ulic(ec)a;

Kaj nun ni esploru ĉi-koncernajn -IC-vortojn. Certe ne apartenas tien ĉi indico, ĉar ĝi estas prenita el la latina indicium (fr: indice), ne el index. Jen kial ni rezignu riproĉi al la supra indekso, kvankam la angla ekvivalento de indico = index. Ekz. la petrologia termino colour index = kolor-indico.

Inter la -IC-vortoj fundamentaj kaj oficialaj ni ne trovis precedenton, kiu devenus el latina -EX-vorto.

Inter la neoficialaĵoj ekzistas:

1. komplico (la: complex, fr: complice, de: Komplice). Ĝi jes dokumentas la koherecon kun la genitiva formo -icis;

2. silico (la: silex, silicis = kvarco aŭ dura ŝtono ĝenerale). Kp. la ĥemian elementon silicio kaj la fundamentan siliko, al kiu ni revenos pli poste;

3. vertico (vertex, verticis), laŭ PIV zamenhofa, estas formita laŭ nia gusto“, same kiel

4. vortico (la: vertex, pli antikve: vortex). Ĉi-okaze ni iom dubas. Ĉu oni nepre bezonas novan radikon, paroniman al la zamenhofa. Ĉu vertico ne povus priservi ĉiujn koncernajn nociojn, nome, krom la tri geometriaj ankaŭ la fizikan kaj anatomian?

Kiel pli supre dirite, tria eblo, nome fonetike adapti la genitivan formon -ICIS el la nominativo -EX-, estas -IK-.

La fundamentaj koncernaĵoj estas pumiko (pumex) kaj siliko (silex). PIV registras ankaŭ la verbon pumiki (pumicare), t.e. poluri per pumiko. Eble ĝuste tiu verbo inspiris la kreinton de Esperanto elekti -IK- anstataŭ -IC- ( pumico“). Aliflanke al pumico“ kondukus la latina adjektivo pumiceus.

Laŭ la precedentaj pumiko kaj siliko estas elektita ankaŭ la neoficiala vorto kortiko, kiun ni tuŝis jam konekse kun la malbonŝanca kortekso“.

Kiom temas pri la fundamenta siliko, la mineralogoj bonvenigas ĝin, por nomi kriptokristalan kvarcon aŭ ĥalcedonon kaj tiel distingi de silico, t.e. silicia oksido kiel termino (petro)ĥemia. Tamen atentidnas, ke ioma nelogikeco restas inter silico kaj silikato. Laŭ nia scio jam Pióro (1980) venis kun la propono pri silicato, kiun formon registras ankaŭ Portmann-Rogers (1993) apud la ĝenerale uzata silkato. Kvankam temas pri bona intenco, establi planlingvan ordon, estas tre dubinde, ke el la ĥemia Esperanto-terminaro baldaŭ malaperus silikato, silikono, silikozo k.a. En ĥemio, ĥemia teĥnologio, mineralogio, petrologio kaj biologio svarmas multaj internacie kodigitaj terminoj barakte inter -IC- kaj -IK-: silica ĝelo, siliceoj (spongoj), siliceus = botanika speci-epiteto; ilicido, silicigi, silicikolaj organismoj, silicito, silikatigo, silikofito, silikoflagelatoj, silikoapatito, silikoborokalcito, silikoilmenito, silikomagneziofluorito, silikomonazito, silikotelito k.a.

Jen ĉio, kion ni deziris diri pri la vortoj, kies latinaj originaloj finiĝas per -EX-, do eblas transiri al tiuj, kiuj finiĝas per -IX-. Analoge, unue ni dediĉu atenton al la - laŭ ni evitindaj - -IKS-aĵoj.

Atendeble, vane ni serĉus tiajn inter la fundamentaĵoj kaj oficialaĵoj. Ne apartenas tien ĉi la helena onyx, -chos, do onikso restas ekster niaj riproĉoj. Tamen zamenhofa, laŭ PIV, estas bombikso (Bombyx); tiu ĉi formo ne koheras kun la latina famili-nomo Bombycidae, kun la birdogenro Bombycilla kaj kun la botanika speci-epiteto bombycinus = silklaneca. Sendube por la biologiaj nomenklaturoj pli bonorda situacio ekestus pro bombico, bombicedoj, bombicilo (jes en PIV) kaj fine bombica (por la botanikaj specioj).

Aliflanke, rebapti la - kvankam neoficialan - Felikson al Felico“ estus ioma kuriozaĵo. Male, helikso (helix) estas apenaŭ konvena. La koncerna orelparto, se nomata helico, cete ne konfuziĝus kun la terminoj geometriaj aŭ teĥnikaj. Al la helic-aĵoj ni ankoraŭ revenos.

Post la -IKS-aĵoj ni alpaŝu la -IC-aĵojn ĉi-koncernajn. Estas surprize, kiom malmultaj Esperanto-radikoj utiligas tiel ĉi la genitivan formon de la latinaj originaloj. Unusola -IC-fundamentaĵo adventico ne tuŝas nian konsideron, ĉar ĝi ne devenas de -IX-: Tunica adventitiae.

Same unusola oficialaĵo helico, jes interesas nin tre, ĉar ĝi ŝajnas konveni ĉial. Laŭ PIV ĝi esprimas unu nocion geometrian kaj du nociojn teĥnikajn. Al la tri signifoj eblus aldoni la pli supre menciitan, nome tiun de l' orel-anatomia helikso“. La zoologoj probable ne hezitus uzi helicon ankaŭ por la gastropoda molusko, tiom pli eble, ĉar la koncerna familio estas nomata latine Helicidae, do helicedoj. La kohero etimologia inkludus ankaŭ la genron Helicella el la familio Hygromiidae. Fine la geometriaĵo helicoido (PIV) kompletigus la planlingvan impreson.

El la neoficialaj vortoj ni povus tuŝi apendicon (appendix), direktricon (directrix) kaj matricon (matrix). La lasta estas zamenhofa, laŭ PIV. Ĉiuj tri terminoj estas bonorde esperantigitaj. Meretrico (meretrix) apenaŭ interesos natursciencan nomenklaturiston ...

En PIV ne estas registrita la fama palmo Phoenix dactylifera, kiun EB (1988) nomas daktil-palmo“. Nu, tia nomo taŭgas por beletro, sed ne por botaniko. Ĉar Fenicio portas sian nomon ĝuste laŭ tiu ĉi palmo, plej nature ni esperantigu ĝin: fenico, kvankam homonime kun ano de la semida popolo.

Kaj nun, kiuj latinaj originaloj fariĝis en Esperanto -IK-aĵoj?

Da fundamentaj ekzistas sepo:

1. filiko (filix) apud la speci-epitetoj filicifolius, filiciformis, kaj filicinus pli eble devus fariĝi filico“, se ne temus pri fundamenta kaj bone establita nomo. Cetere, la scienca genronomo estas driopterido (Dryopteris filix mas), dum la subklasnomo Filices, menciita en PIV, jam malaperis el la sistematiko. Nuntempe, la botanikistoj uzas jenan sistemon: Divisio Polypodiophyta, Ordo Polypodiales, Familio Aspidiaceae, Genus Dryopteris. Do, la fundamentaĵo ĝeneralsenca, la filikoj, povas servi sole por uzo laika, ekz. en beletro.

2. histriko (Hystrix), ronĝulo el la familio de histrikedoj (Hystricidae), ĉu do histricedoj“ kaj histrico“ por la scienca uzo?

3. kaliko (calix) bone koheras kun kalikanto (Calycanthus), laŭ la helenaj kaly kaj anthos.

4. mastiko (mastix), laŭ la helena mastiĥe; mastiki (fr: mastiquer).

5. perdriko (la: Perdix, sp: perdix) por scienca uzo devus fariĝi eble perdiko“ aŭ perdico“.

6. radiko (radix) liveras plejadon da speci-epitetoj: radicalis, radicans, radicantissimus, radicatus, radiciformis, radicinus, radicosus, radiculatus.

7. saliko (Salix) el la ordo de salikaloj (Salicales), la familio de salikacoj (Salicaceae) donas la speci-epitetojn salicifolius = salikofolia kaj salicinus - salik(ec)a.

Zamenhofa (laŭ PIV) estas ankaŭ cerambiko (Cerambyx), skarabogenro el cerambikedoj (Cerambycidae).

Inter la vortoj oficialaj interesas nin jenaj tri:

1. heliko (Helix) el la familio de la helikedoj (Helicidae); ĉu do prefere helico kaj helicedoj, por la uzo pure scienca? La problemon ni tuŝis jam okaze de helico.

2. korniko (cornix) el korvedoj; la latina lingvo havas ankaŭ diminutivon cornicula, t.e. korniketo. Etimologia konekso de korniko kun korno (cornu) estas evidenta.

3. lariko (Larix) el la subfamilio de larikoideoj (Laricoideae) liveras la speci-epitetojn de aliaj plantoj: larik(ec)a (laricinus) kaj larikofolia (laricifolius).

Fine restas koncernaj kvar neoficialaĵoj:

1. cerviko (cervix). Por la -IK-formo pledas ankaŭ la latina adjektivo cervicalis (prononcu -kal-) = cervika, ekz. glandulae cervicales.

2. skandiko (Scandix) el apiacoj (laŭ PIV: umbeliferacoj); kp. la latinan verbon scandere = grimpi: la planto emas apogi sin sur najbaraj arbustaĵoj.

3. spadiko (spadix). Tiu ĉi infloresko donis la speci-epitetojn spadiceus = spadik(ec)a kaj spadiciflorus = spadikoflora.

4. tamariko (Tamarix) el tamarikacoj (Tamaricaceae). Unu junipera kulturvario portas nomon tamariscifolia = tamarikofolia, ĉar ĝia foliaro iomete similas al tiu de tamariko.

Post la latinaj vortoj kun -EX- kaj -IX-, ni povas alpaŝi la malpli oftajn, unue -AX-.

La koncernaj vortoj kun -AKS- estas nek fundamentaj, nek oficialaj. Tamen zamenhofa (laŭ PIV) estas antrakso. La helena anthrax, genitive anthrakos, latine anthracis liveris vicon da terminoj derivitaj el la radikogenitiva: antraceno, antracito, antrakolito, antrakonito, antrakokseno, antrakozo. Inter ili la supre menciita antrakso aperas nekohere; pli konvena estus antrako.

Inter la ceteraj neoficialaĵoj meritas atenton borakso; ankaŭ tiu kontrastas kun genitiv-radika sam-etimaĵo: boracito. Same klimakso (el: klimax, klimakos) ne harmonias kun klimakterio, formita el genitivo.

El la -AC-vortoj fundamentaj estas minaci (minax, genitive minacis) kaj sagaca (sagax, sagacis), ambaŭ senriproĉe formitaj, el la oficialaj nur aŭdaci (audax, audacis); neoficiala estas tenaca (tenax, tenacis), ambaŭ en ordo.

Inter la -AK-vortoj de ni interesataj mankas fundamentaĵoj, same kiel oficialaĵoj. El la neoficialaj meritas mencion bombako (Bombax), bukorako (Bucorax), korako (corax) kun pirokorako (Pyrrhocorax), limako (Limax el Limacidae), panako (Panax), smilako (Smilax, sed kp. smilacifolius, smilacinus), stirako (Styrax, sed Liquidambar styraciflua), storako (storax) kaj torako (thorax). Jen do abunda rikolto de 10 terminoj!

Aliflanke, -OKS-vortoj, devenantaj el latinaj -OX-originaloj, mankas en Esperanto. Por ke ne okazu miskomprenoj: ekz. flokso devenas el la helena flox, genitive flogos (= flamo), stomokso el Stomoxys, tokso el toxinum, do ili havas nenion komunan kun la enkonduke prezentita modelo vox, vocis.

El la -OC-vortoj ĉi-koncernaj ekzistas la neoficialaĵo feroca (ferox, ferocis) kiel unusola precedento. Kaj jen same unusola -OK-vorto: fundamenta estas ezoko (Esox) kun la en PIV registritaj familio ezokedoj (Esocidae) kaj ordo ezokoformaj (Esociformes).

Fine, el latinaj -UK-originaloj formiĝis tri neoficialaj -UKS-vortoj en Esperanto: halukso (hallux = digitus primus), nukso (nux) kaj Polukso (Pollux) la fama pugnobatalanto, la frato de Kastoro. Ĉe la nukso meritas atenton, ke la botanikaj speci-epitetoj nucaceus, nucamentaceus, nuciferus kaj la birdogenro Nucifraga = nuksorompulo (PIV: nucifrago) ree atestas pri produktiveco de la radiko genitiva. La lasta ekzemplo referencus pli eble al nuco“ ol al nukso.

El ĉi-koncernaj -UC-vortoj ni trovis unusolan, nome la fundamentaĵon: kruco (crux). Produktivecon de ĝia radiko genitiva dokumentas la genronomo Crucianella kaj la speci-epitetoj cruciatus, crucifer, cruciformis kaj cruciger. La famili-nomo Cruciferae estas hodiaŭ forlasita favore al Brassicaceae. En PIV troviĝas la eksa nomo krucifer(ac)oj.

Fine (vere), al -UK-aĵoj: Fundamenta estas duko (dux), oficiala luko (tre verŝajne rilata al lux), ambaŭ neniel gravaj por naturscienca nomenklaturo.

Konklude ni prezentu statistikan tabeleton:

radikoj KS C K

zamenhofaj 2 4 11

oficialaj 1 2 3

neoficialaj 18 9 15

sume 21 15 29

El ĝi estas videble, ke multe superregas la vortoj esperantigitaj laŭ la latina radiko genitiva (44), dum la nominativaj -KS-aĵoj malpli oftas (21). Kiom temas pri la neoficialaj el ili (18), oni povas nur bedaŭri, ke la fakuloj, kunlaborante pri PIV, ne tre cerbumis pri la originale latinaj radikoj eĉ ties influo nomenklatura. La rezulto estas ĥaosa kompare kun la internacie kodigitaj nomenklaturoj. Tio apenaŭ garantius bonan reputacion por Esperanto en sciencista publiko, kiu atendas de planlingvo laŭeblan ordemon. Oni ja juĝu laŭ kelko da ekzemploj:

Bombyx = bombikso,

sed Cerambyx = cerambiko

Bombax = bombako

Hystrix = histriko,

sed appendix = apendico

Carex = karekso, sed pumex = pumiko

cortex = kortekso kaj kortiko

nux = nukso, sed crux = kruco

Helix = helikso, helico kaj heliko!

La lasta triopo estas fortimiga, tiom pli, ke paronimoj - laŭ PIV - estas evitindaj.

Minimumo, kiun esperantistoj povas fari, okuponte sin pri biologiaj nomenklaturoj, estas rezigni pri la nominativaj radikoj, do ne apliki -KS-

ekz. por plant-nomoj: Acanthopanax, Chrysolarix, Dipteryx, Gymnothrix, Pleconax, Rhoax, Spirifex, Tetrapanax, Thrimax, Vitex...

ekz. por papilioj: Gonepteryx, Scoliopteryx, Torthrix...

ekz. por himenopteroj: Cimbex (Cimbicidae), Sirex (Siricidae), Tremex...

ekz. por koleopteroj: Scintillatrix...

ekz. por dipteroj: Atherix, Stenopteryx..

ekz. por pterigotoj: Eupteryx...

ekz. por serpentoj: Natrix...

ekz. por birdoj: Nycticorax, Scolopax, Tetrax...

ekz. por fiŝoj: Adioryx, Belonesox, Charax (Characidae) k.t.p.

La kelko da hazarde elektitaj ekzemploj sugestu, ke la latinaj -X-nomoj ne raras, do ke estus prudente iom cerbumi pri ties racia esperantigo.

Akademio de Esperanto nepre devus okupi sin pri planlingva disvolvigo de terminaroj kaj nomenklaturoj. Pasiva sankciado de spontanee aperantaj terminoj kaj nomformoj generus nepravigeblan entropion. Ĉiuokaze, Esperanto adaptiĝu al internacie kodigitaj formoj.

Fontoj

Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (1970). - Sennacieca Asocio Tutmonda, Paris.

Kemia Nomenklaturo Internacia (1980). J. Pióro, propra eldono.

Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto. Suplemento (1987). - Sennacieca Asocio Tutmonda, Paris.

Esperanta Bildvortaro (1988). R. Eichholz. - Esperanto-Press, Bailieboro.

Inversa Vortaro de Esperanto (1989). B.Pabst. -Esperanto-Centro, Paderborno.

Kemia kaj Scienc-teknika Vortaro (1993). D.Fortmann - D.Rogers, Naperville.

Kion faras Esperanto-muzeo en Česká Třebová?

Precipe atendas historiaĵojn de E-kluboj kaj de E-unuopuloj. Ni koncentrigas ĉion gravan kaj interesan el E-movado en Ĉeĥa Respubliko. Sed rilate al multaj kluboj oni povas diri, ke E-movado en nia lando ne estis disvolvita. Laŭ multaj eldonitaj E-libroj, gazetoj, broŝuroj, agoj ktp. Esperanto atingis estimon ne nur en nia lando, sed ankaŭ eksterlande. Bonvolu ne lasi E-historiaĵojn detrui aŭ bruligi. Ne forgesu, ke post ni alvenos plua generacio de esperantistoj, kiuj interesiĝos pri sukcesoj en E-movado en pasinteco. Sed ne nur pri pasinteco, ankaŭ pri nia nuntempa E-vivo. Ne forgesu, ke nia nuntempo fariĝos post kelkaj jaroj historio, kiu interesos posteulojn. En muzeoj oni diras: se vi volas ion forĵeti, antaŭe montru tion al ni - ni povas envicigi viajn historiaĵojn en niajn kolektojn aŭ ni povas mem forĵeti nebezonatajn superfluajn aĵojn!

Alvokon al vi mi finas kaj koncize informas, ke proksimume el 6500 libroj el Praga klubo detale ni priskribis 1957 librojn laŭ muzeaj kutimoj sur apartaj slipoj. La menciitaj slipoj future donos gravajn informojn al interesuloj pri libroj, foje en estonto ankaŭ per komputilo, kiun la muzeo jam posedas. Bedaŭrinde, mankas mono por pagi personon, kiu povus dediĉi sian labortempon nur al E-parto. Ni povus pli rapide envicigi librojn kaj historiaĵojn el diversaj E-kluboj.

Ne forgesu, ke per pasinteco kaj nuntempo ni ĉiuj laboras por la estonteco.

Jiří Pištora

PSI kaj PLI

La 12a internacia familia semajno okazos (1/8.4.1996) en la mezepoka urbeto Duderstadt ene de la germana regiono Eichsfeld, tuj apud la iama landlimo al GDR. La Harc-montaro ne esta malproksime. La regiono allogas pro multaj kulturhistoriaj kaj naturaj vidindaĵoj.

La 12a Printempa Semajno Internacia

realiĝos kune kun la 2a Printempa Lernejo Internacia. PSI kaj PLI estas precipe por familioj, sed ankaŭ unuopuloj kaj paroj estas bonvenaj: Printempa Semajno Internacia, Wolfgang Bohr, Johannes-Kirschweng-Str. 11, DE-53474 Bad Neurnahr-Ahrweiler, Germanio, tel. (xx49)(0)2641/4885.

LIBROSERVO

Českého esperantského svazu v Praze Nabídka zboží pro rok 1996

Níže uváděné zboží si můžete objednat na adrese:

E S P E R A N T O

Český esperantský svaz

LIBROSERVO

pošt. přihr. 1069

111 21 P r a h a

Při větších nákupech poskytujeme slevy jak klubům esperantistů tak i jednotlivým členům ČES. Slevy poskytneme i tuzemským knihkupcům. Ceny uváděné v tomto seznamu jsou v Kč.

Některé zboží je na skladě jen v omezeném množství. Objednávky budeme vyřizovat v pořadí, jak nám dojdou, až do vyčerpání zásob.

Při zásilkové službě (posílání zboží poštou) připočítáváme k ceně zboží expediční náklady (tj. poštovné a balné).

Poskytované množstevní slevy:

Při odběru zboží

nejméně za se poskytuje sleva

100,00 Kč 10%

500,00 Kč 15%

1000,00 kč 20%

Těšíme se na Vaše objednávky!

UČEBNICE A PŘÍRUČKY

KE ZKOUŠKÁM

C 025 = 14.00

Prachař: Esperanto 1

Učebnice pro děti, věkově asi pro 3.tř. ZŠ. K učebnici patří soubor volných pracovních listů pro vypracovávání úloh.

C 026 = 24.50

Prachař: Esperanto 2

Učebnice navazující na předchozí 1. díl, je také stejným způsobem zpracována. Věkově pro děti 4. až 5. tř. ZŠ.

Obě Prachařovy učebnice však s oblibou používají někteří dospělí.

C 052 = 8.00

Kilian: ABC mezinárodního jazyka esperanta

Stručná učebnice esperanta, používaná např. v Letním esperantském táboře v Lančově na Vranovské přehradě. Vhodná i pro první seznámení s jazykem pro samouka.

LS 019 = 69.00

Chrdle - Chrdlová: Esperantem za tři měsíce

Netradičně pojatá učebnice esperanta obsahující i konverzační a čítankovou část. Umožní i samoukům osvojení esperanta v dostatečné míře pro běžnou konverzaci, čtení esperantské literatury i poslech esperantského vysílání rozhlasových stanic.

C 051 = 24.00

Cink: Cvičebnice esperanta pro pokročilé

Tato učebnice je používána i v písemných kurzech esperanta pro pokročilé, které pořádá ĈES. Vhodná i pro samouky.

C 014 = 10.00

Vondroušek: Historie a spisovatelé

Stručný nástin dějin plánových (mezinárodních) jazyků, esperantského hnutí a písemnictví v esperantu. (Ĉesky)

C 014/a = 10.00

Vondroušek: Historio kaj biografioj

Obdoba předchozí knížky v esperantu.

LS 004 = 17.00

Malovec: Gramatiko de Esperanto

Podrobnější výklad mluvnice esperanta pro přípravu ke zkouškám i pro zájemce o podrobnější studium.

C 081 = 10.00

Kilian: La Mondo Rakontas

50 povídek z 5 světadílů - malá čítanka pro mírně pokročilé.

C 012 = 20.00

Kamarýt: Historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio

Dějiny čs. esperantského hnutí od jeho začátků v 19. stol. až po jeho potlačení v padesátých letech 20. století. Výborné a ojedinělé dílo prakticky za symbolickou cenu!

SLOVNÍKY

C 080 = 8.00

Kilian: 808 nejužívanějších slovních kmenů v mezinárodním jazyce esperanto

C 053 = 10.00

Kilian: Esperantsko-český a česko-esperantský slovníček

C 074 = 20.00

Hromada: Esperantsko-český a česko-esperantský kapesní slovníček

C 077 =70.00

Bří Filipové: Velký slovník česko-esperantský

LS 011 = 129.00

Kraft - Malovec: Esperantsko-český slovník

Nově zpracovaný slovník středního rozsahu obsahující asi 28 000 termínů. Je připravován i obdobný slovník česko-esperantský.

C 095 = 39.00

Werner: Matematika Vortaro Esperanta-Ĉeĥa-Germana

C 020 = 16.00

Rybář: Terminaro de Hidraŭlaj Meĥanismoj.

Systematicky řazený terminář hydraulických mechanismů, definice v esperantu, přiřazeny výrazy anglické, české, francouzské, německé a ruské.

C 203 = 288.00

Rybář: Terminaro de Hidraŭlaj Meĥanismoj. Terminaro de la Terminologia Esperanto-Centro.

Předchozí terminář (C 020) na disketě.

C 027 = 43.00

Traxler: Ĉesko-esperantský právnický slovník

C 079 = 49.00

Traxler: Esperantsko-český právnický slovník

C 201 = 288.00

Stomatologia terminaro

Stomatologický terminář TEC se softwarem.

C 206 = 65.00

Mezinárodní ISO-kódy Názvy zemí apod.“

POVÍDKY, ROMÁNY A JINÁ PRÓZA

C 001 = 4.00

Rumler: Abunde kaj redunde

Eseo pri diversaj stiloj en la Internacia Lingvo. Plus sinonima glosaro de Praga artliteratura skolo. Esej o různých stylech v mezinárodním jazyce. Plus synonymický slovníček Pražské literární školy.

C 002 = 4.00

Nezval: El mia vivo

Vzpomínky českého básníka na mládí s ukázkou komedie Schovávaná na schodech“, přel. J.Vondroušek

C 004 = 8.00

Vondroušek: Ĝojoj de mia vivo

5 českých pověstí od A. Jiráska, 5 ukázek z díla K. Ĉapka a 1 od J.Šmída, přeložených J.Vondrouškem

C 007 = 5.00

K.Ĉapek: Antologieto el lia verkaro kun konciza priskribo de lia signifo, biografio kaj bibliografio.

Přeložil J. Vondroušek.

C 010 = 8.00

Dyk: Ondro kaj Drako

Divadelní hra, překlad J.Vondrouška.

C 021 = 10.00

G.Bradatsch: Ĉiam malnova kaj ĉiam nova

Zajímavé seznámení s Prahou a její historií z pera německé autorky, v překladu M.Ludewigové.

C 022 = 10.00

Meze de Eŭropo. Skizo pri la historio de Ĉeĥoslovakio.

C 092 = 13.00

Echtner: Sep tradukoj

Esperantské překlady V. Echtnera pro knihu Ĉeĥoslovaka antologio“. Ukázky z děl A. Jiráska, J. Zeyera, F.Šrámka, H.Malířové, A.M.Tilschové, J.Š. Baara a J. Vrby.

K 272 = 35.00

Bauer: La fenomeno Svislando

Studie o Švýcarské federaci.

C 173 = 28.00

Tvarožek: Anekdotoj pri famaj homoj

Krátké historky ze života slavných lidí.

C 182 = 26.00

Kožík: Lumo en tenebroj. (Dolorplena kaj heroa vivo de J.A.Komenský)

Kožíkovo dílo o J.A.Komenském doplněné o části "El la saĝo de Komenio" a "Labirinto de la mondo kaj paradizo de la koro".

LS 001 = 95.00

K.Čapek: Milito kontraŭ Salamandroj Známý Čapkův román, který dodnes neztratil nic ze své aktuálnosti, ve výborném překladu J. Vondrouška

LS 003 = 126.00

J.Hašek: Ne nur soldato Švejk

Ukázky z díla známého českého humoristy J.Haška v překladech S.Kamarýta, O.Kníchala, M.Lukáše, M.Malovce, J.Patery a V.Váni.

LS 009 =84.00

Karolo la IV-a: La propra biografio

Vlastní životopis císaře a krále Karla IV v překladu J. Vondrouška.

LS 017 =15.00

Doktoro Johano Faust

Loutková hra o Faustovi.

LS 018 =60.00

K. Čapek: La Blanka Malsano

Světoznámá hra K. Čapka v překladu T. Kiliana.

KNÍŽKA PRO DĚTI

LS 016 =12.00

Tilleux-Disano: Zamenhof. Bildrakonto.

Zamenhofův životopis v kreslené podobě jako obrázkový seriál ( comics“) ve dvou verzích - české a esperantské - v jednom svazku. Vhodné i jako pomůcka pro zábavnou výuku esperanta.

BÁSNĚ

C 003 = 16.00

Eli Urbanová: El subaj fontoj

V pořadí druhá sbírka známé a úspěšné básnířky dávající nahlédnout do intimního světa ženské duše.

C 009 = 4.00

Karen (Kořínek) - Rumler - Urbanová - Vidman: Kvarfolio

Výběr z veršů pražských básníků-esperantistů.

C 011 = 4.00

P.Bezruč: Sileziaj kantoj Klasické dílo české poezie v překladech R.Hromady, T. Pumpra a J.Kořínka.

C 032 = 5.00

Kořínek: Elekto el la originalaj kaj tradukitaj poemoj

Připojen životopis J.Kořínka od V.Novobilského a stručné údaje o básnících, jejichž básně jsou v překladu uvedeny.

C 083 = 4.00

Rumler: 52 současní čeští básníci v 1000 verších - 52 nuntempaj ĉeĥaj poetoj en 1000 versoj

Dvojjazyčná sbírka básní v překladu od J.Rumlera

C 002 = 4.00

Nezval: El mia vivo.

ZPĚVNÍK

C 162 = 24.00

Cink: Societa Kantareto

Zpěvník vydaný k příležitosti 43. kongresu IFEF v Olomouci 1991. Uvedeny nejúspěšnější písničky z předchozích zpěvníků J.Cinka. Nově zařazena Železničářská píseň.

ODBRONÉ KNIHY

C 016 = 10.00

Kolekto de la referaĵoj el la internacia seminario Apliko de Esperanto en Scienco kaj Teĥniko 1982“.

Temata přednášek: Energie - celosvětový problém. Odborný jazyk a terminologie.

C 089 = 45.00

Kolekto de la referaĵoj el la internacia seminario Apliko de Esperanto en Scienco kaj Teĥnika 1989“.

Téma přednášek: Doprava.

C 019 = 20.00

Werner: Terminologia Kurso

Jediná u nás přístupná příručka v esperantu pro terminologickou práci

C 013 = 9.00

Tůma: La fundamentaj konsideroj de la scineco pri la varmo.

Kurz termodynamiky s četnými grafy a matematickým aparátem na nezbytné úrovni.

C 209 = 16.00

Internacia Seminario pri Komenio, Prago 1992.

Sborník přednášek ze semináře pořádaného na počest 400. výročí narození J.A.Komenského v rámci Předkongresu 1992 v Praze.

C 015 = 30.00

Zborník materiálov z interlingvistického seminára Problémy interlingvistiky“ (1987).

Sborník přednášek ve slovenském a českém jazyce, se souhrny v esperantu.

C 055 = 3.00

Bednarz: Bibliografio de la Esperanto-eldonaĵoj aperigitaj en Pollando 1945-1979

C 205 = 50.00

Demonstrační disketa programového vybavení pro mnohojazyčné kódové prostředí dle ISO 6937

"tec" = 1650.00

Multi Alphabet 1 čís. 92003

"tec" = 1650.00

Multi Alphabet 2 čís. 92510

"tec" = 1650.00

Multi Alphabet 2 čís. 92512 (disketa 3,25")

LS 002 =32.00

Malovec: 25 jaroj de ĈEA 1969-1994

Ročenka ČES vydaná k 25. výročí ČES. Kromě stručných údajů o poslání a dějinách svazu jsou zde publikovány nové adresáře českých klubů esperantistů, odborných sekcí svazu a jeho hlavních činovníků. Uvedeny také adresy firem, které působí v esperantském prostředí nebo používají esperanto ve své činnosti. Vhodné i pro informaci neesperantské veřejnosti, nejdůležitější údaje ze stanov a historie jsou dvojjazyčné.

LS 005 = 147.00

Chrdle (ed.): La Stato kaj Estonteco de la Internacia Lingvo Esperanto

Sborník přednášek předních interlingvistů a esperantologů přednesených na mezinárodním kolokviu v Praze, v červenci 1994.

LS 006 =142.00

Maxwell-Preotu-Tacu: Lingvo kaj kibernetiko

Sborník prací podávající různé pohledy kybernetiky na jazyk v jeho obecné lingvistické rovině. Psáno převážně dvojjazyčně, nebo alespoň se souhrnem. Převážně v esperantu, dále angl., franc. a rumunsky.

LS 007 =21.00

J. Kavka: Ĉu leŭcito en Bohemio?

Geologická studie známého geologa-esperantisty.

LS 012 =27.00

Malovec: Gramatiko de la ĉeĥa lingvo

Stručný přehled české mluvnice v esperantu. Užitečná pomůcka pro uživatele Esperantsko-českého slovníku, případně i pro zahraniční účastníky Světového kongresu v Praze 1996

LS 013 =92.00

Frank: Mallonga enkonduko en la kibernetikan Pedagogion (Kurze Einführung in die kybernetische Pädagogik)

Dvojjazyčná učebnice nového oboru. Obě jazykové verze psány autorem.

LS 014 =186.00

V. Barandovská: La latina kiel interlingvo/Latein als internationale Sprache

Rozsáhlejší interlingvistický pohled na latinu vč. podrobných informací a srovnávacích tabulek mezinárodních projektů. Psáno v esperantu, každá kapitola s rozsáhlým německým souhrnem.

LS 015 =38.00

Chrdle: Profesia uzo de Esperanto kaj ĝiaj specifaj trajtoj

Popis zkušeností získaných při profesionálním používání jazyka esperanto ve srovnání s jazyky národními. Největší část věnována užití v turistice a nakladatelské činnosti, s nimiž má autor bohaté zkušenosti.

Odznaky

A 001 = 4.50

Esperantská hvězdička v bílém poli, 7 mm

A 002 = 5.00

Esperantská hvězdička v bílé kruhové výseči, pod ní v oblouku nápis Esperanto“, 10x 17 mm

A 002 = 5.00

Odznak esperantských rybářů IFEK (8 barev)

A 002 = 5.00

Odznak esperantských zdravotníků

A 002 = 5.00

Odznak esperantských veteránů

A 002 = 5.00

Odznak KKEI (zákl. barva červená nebo bílá)

A 003 = 6.00

Odznak SET Lančov (5 barev)

A 003 = 6.00

Odznak EK Třebíč (3 barvy)

A 004 = 14.00

Odznak esperantských mineralogů

A 005 = 10.00

Odznak Ĉeského esperantkého svazu

A 006 = 17.00

Odznak Mi amas Esperanton“, kotouč 37 mm.

Posledně jmenovaný odznak má zavirací (bezpečnostní) špendlík, ostatní mají špendlík obyčejný.

SAMOLEPKY

B 008 = 5.00

Mondpaca Esperantista Movado (kruh 35 mm, 9 ks na fólii)

B 012 = 7.00

100 jaroj de Esperanto (obdélník na výšku 29x38 mm, 15 ks na fólii)

B 021 = 2.00

Esperanto Vás spojí se světem (obdélník na šířku, 32x16 mm, 28 ks na fólii)

B 027 = 2.00

Internacia Lingvo Esperanto (obdélník zelený, 38 x 19 mm, 24 ks na fólii)

B 027/b = 2.00

Esperanto-ponto inter nacioj (obdélník zelený, 38 x 19 mm, 24 ks na fólii)

B 028 = 9.00

43-a kongreso de IFEF Olomouc 1991 (45x45 mm, 6 ks na fólii)

Kazety

B 026 = 58.00

TEAM en Esperanto

LS 008 =140.00

Famaj kantoj por belaj horoj

POHLEDNICE

B 001 =1.20

Novoroční pozdrav Feliĉan Novan Jaron“

B 002 =1.60

Pohlednice Saluton el Praha“

(motivy: Starom. radnice, Václavské nám., pražské mosty, Karlův most)

B 002 =1.60

Pohlednice Saluton el kongresurbo Praha“

(motivy: Palác Kultury - kongresové Centrum, Žofín)

B 002 =1.60

Pohlednice Saluton el SET Lančov“

(záběry z tábora a od Vranovské přehrady)

B 002 =1.60

Pohlednice Ĉeĥoslovakaj ŝtataj banlokoj“

(záběry: Mariánské Lázně, Jáchymov, Karlovy Vary, Frant. Lázně)

B 002 =1.60

Pohlednice Vizitu Ĉeĥoslovakion“

(záběry: Trosky, Moravský Kras, Štrbské Pleso, Ještěd)

B 002 =1.60

Pohlednice Saluton el Ĉeĥoslovakio“

(záběry: Hradčany, moravskoslovácké kroje, Bratislavský hrad, Karlovy Vary)

B 022 =1.50

Pohlednice černobílá jako dopisnice

(s neplatnou čs. známkou) vydaná pro Letní kolej esperanta v ďoksech (záběr Máchova jezera). Filatelistická zajímavost. 1. dopisnice s esp. textem vydaná u nás po 2. svět. válce.

Ostatní zboží

B 006 = 2.50

Taška umělohmotná "Klíč"

B 015 = 35.00

Plastika (sádrová) "Zamenhof"

B 020 = 130.00

Medaile ke 100. výročí esperanta

LS 010 Kalendář (kartičkový) 1996, propagující 81. světový kongres esperanta v Praze 1996

Doplňky, změny:

1. Ceny pohlednic platí jen pro zásobu z minulých let. Nové pohlednice vydané k příležitosti 81. světového kongresu UEA v Praze 1996, i případné dotisky ( Saluton el kongresurbo Praha“), již budou mít ceny podstatně vyšší. Přesné ceny v době zpracování tohoto seznamu nebyly ještě známy.

zp

GURDISTOJ SERĈATAJ

por granda festivalo de mekanika muziko, esperantistaj aŭ ne. Sendu adresojn de tiaj artistoj! Ni proponas partoprenon en festivalo (junio 96) en Alzaco (Francio). Skribu al: TAKE-LA DOMO RN 83 - Rue de Tiefenbach, 689 20 Wintzenheim, Francio.

Starto

organo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio

aperas 6-foje jare. Abono 15 gld.

Komercaj anoncoj: 25 Kč por unu linio, 800 Kč por kvaronpaĝo, 1500 Kč por duonpaĝo, 2500 Kč por tuta paĝo. Duobla reklamo 15% rabato, triobla reklamo 30% rabato.

Membrokotizoj: A 160 Kč, B 80 Kč, (C nuligita), D 40 Kč, E 40 Kč, F 3200 Kč, G 100 Kč (Starto), eksterlandanoj 20 ECU, enskribo 20 Kč.

Sursojle de la jaro 1996

Sursojle de la nova jaro

mi deziras al vi

ke ĉiu via faro

estu sukcesa kaj

absolute sen manko

ke unu milionon por vi

deponu en la banko

bonkore riĉa mecenato

kaj oni enkonduku Esperanton

en tutmondan lernejaron

laŭ dekreto de la Unuiĝintaj ŝtatoj,

ke pacon konservu la fato

por via kaj mia lando

ne ataku ilin iu ĥano

aŭ alia danĝera bando

ne manku al ni pano

ni ricevu interesajn informojn

de la samideanoj

eldonadu revuon kaj librojn senlace

kaj seninterrompe

ĉiam en stilo kristalklara

ne rikanu ni antaŭ potenculoj pompe

kaj se la bankroto minacas

rompi vian verkon

Dio venu vin savi

kaj se la ŝtormo venos

vi staru firme

kiel la kverko

Jiří Karen

Možná přijde i Mikuláš

Pod tímto názvem slavili přerovští esperantisté příchod vánočních svátků. Na pozvání přijelo více než 40 účastníků z esperantských klubů z Ostravy, Hranic, Olomouce, Prostějova, Kojetína a Ivanovic nad Hanou. Někteří přijeli se svými rodinnými příslušníky a dětmi. Setkání se konalo v klubovně Českých drah. Všichni účastníci byli obdarováni a pohoštěni. Největší radost ze všeho měly hlavně děti. Zástupci jednotlivých klubů hovořili o své činnosti a podávali návrhy na zlepšení společné práce pro příští rok, kdy se bude konat po 75 letech 81. Celosvětový kongres esperantistů v Praze. Domů jsme se rozcházeli s příjemnými pocity v srdci.

Touto cestou děkujeme vedení ČD a všem, kteří podporují činnost našeho E-klubu a tím i kulturní dění v našem městě. Přerovští esperantisté přeložili nově vydanou bohatě ilustrovanou publikaci pod názvem Přerov - Česká republika“. Tento překlad i s publikací chtějí věnovat zahraničním delegátům 81. Celosvětového kongresu v Praze, za účelem propagace a rozšíření informací o městě Přerově. Je známo, že zde žil, studoval a vyučoval na českobratrské škole učitel národů“ Jan Amos Komenský. L.CH.

Infanoj konkure lernas Esperanton

Renkonte al Internacia Geknaba Esperanta Somera Semajno 96, kun plena helpo de la gvidantoj de la tria elementa lernejo Zhongguancun en Beijing, Esperanto-Asocio de Ĉina Akademio de Sciencoj fondis infanan Esperanto-kurson en ĉi lernejo.

La kurso ekfunkciis la 17-an de julio 1995. Instruisto Shen Chengru instruas Esperanton per bildoj, objektoj, kantoj, ludoj kaj similaj manieroj. 45 infanoj de 7- ĝis 9-jaraj fervore lernas Esperanton en la kurso. Ili emocie deziras korespondi kaj renkontiĝi kun amikoj en kaj ekster Ĉinio en ne tre malproksima estonteco, ekz. unue korespondi kaj poste renkonti en julio 96 dum la Somajn en Beijing. Kontaktu kun: Esperanto-Asocio de Ĉina Akademio de Sciencoj, 52 Sanlihe, CN-100864 BEIJING, Ĉinio, tel.: 0086/10/256 17 24, 203 17 25, fakso: 0086/10/851 10 95.

Antaŭ nelonge la Asocio ankoraŭ fondis saman kurson en kvartalo Zhongguancun kun helpo de 11-a kvartala loĝantara komitato de Zhongguancun. 12 infanoj de 6- ĝis 9-jaraj aliĝis al la kurso. Nun ili lernas kune.

En 1996 okazos la 5-a IAKSTE

Rezulte de la sankcio fare de la Ĉina Ŝtata Komitato de Scienco kaj Tekniko, la 5-a Internacia Akademia Konferenco pri Scienco kaj Tekniko en Esperanto, aŭspicita de Ĉina Akademio de Sciencoj okazos en somero kaj aŭtuno 1996 en Pekino.

Temo de la Konferenco: 21-a jarcento; nova periodo de sciencteknika evoluo.

Agad-enhavo de la Konferenco:

1) Akademia simpozio pri nova koncepto de scienco kaj altscienctekniko (02/08.09.96) dividota je diferencaj sekcioj pri materiala scienco, spaca scienco, bioinĝenierado, ekologio kaj medio, informa scienco, homkorpa scienco, medicino kaj senmedikamenta terapio, internacia homa scienco, Yi Jing kaj natura scienco ktp.

2) Ekspozicio de mondaj sciencteknikaj esplorfruktoj kaj negoca konvencio pri teknika interŝanĝo kaj varbado de komercistoj kaj investistoj dum 02/08.09.96.

3) Internacia kurso de akupunkturo kaj masaĝo 02/23.09.96.

4) Internacia Somera Kampadejo en Esperanto por geknaboj kaj geinfanoj dum 15/21.07.96.

Por detala informo kontaktu kun: s-ino Wang Yuchun, Esperanto-Asocio, Academia Sinica, 52 Sanlihe, CN-100864 BEIJING, Ĉinio, tel: 0086/10/256 17 24, 203 17 25, fakso: 0086/10/851 10 95.

Esperanto-periodaĵoj aboneblaj

ĉe ĉeĥa peranto Vladislav Hasala, poŝtkesto 34, 696 62 Strážnice

AMIKECA RETO, Servo de S.A.T. por vojaĝi novmaniere. Anstataŭ kilometrumi senfine ni proponas amikan babiladon kun loĝantoj de la vizitota lando, ankaŭ sportadon, jogon. La unua paŝo estas nepre aĉeti la retliston (60 Kč + 20 Kč sendokostoj).

EL POPOLA ĈINIO, jarabono 430 Kč,

monata revuo, 52 paĝoj kun 12 koloraj kaj 8 nigraj-blankaj fotoj, historio kaj nuntempo de Ĉinio, rakontoj, kulturo, sporto.

EVENTOJ, jarabono 616 Kč, dusemajna informilo pri plej aktualaj novaĵoj el la movado.

INTERLIGILO, jarabono 60 Kč, kvarfoje jare, poŝtista kaj telekomunikista revuo.

JUNA AMIKO, jarabono 125 Kč, kvaronjara revuo de ILEI por geknaboj.

LA DUA JARCENTO, jarabono 120 Kč, aperas kvaronjare. Interkultura revuo de Esperanta Societo 95' Bratislava kunlabore kun Internacia Esperanto-Muzeo Vieno kaj eldonejo Pro Esperanto Vieno. Ĉefredaktoras Herbert MAYER. Redaktaj adresoj: Internacia esperanto Muzeo, Hofburg, Michaelerkuppel, AT-1010 Wien, tel.: 0043/222/535 51 45 kaj Esperanta Societo 95', Račianska 80, SK-831 02 Bratislava.

LA MIGRANTO, jarabono 55 Kč, kvarfoje jare, revuo por naturamikoj

MONATO, jarabono 475 Kč, monata revuo por politiko, ekonomio kaj kulturo, nur originalaj artikoloj.

SENNACIULO, jarabono 500 Kč kun jarlibro de SAT kaj Sennacieca Revuo. Oficiala orano de SAT, aperas monate.

TUTMONDAJ SCIENCO KAJ TEKNIKO, jarabono 437 Kč, kvaronjara, 64-paĝa gazeto, redaktata de Sciencista-Teknikista Esperanto-Asocio en Ĉina Akademio de Sciencoj.

Ĉiujn pagojn vi povas direkti rekte je bankkonto, kiu servas nur por diversaj abonpagoj ktp. ĉe Komerca banko Hodonín en Strážnice. Koncerna bankkonto n-ro: 1911690297/0100

Abono de LITOVA STELO

Revuo Litova Stelo“, presorgano de la Litova Esperanto-Asocio, estas abonebla ĉe ĝia peranto en Ĉeĥio: Miloš Řezník, Formánkova 506, 500 11 Hradec Králové. Litova Stelo“ prezentas E-movadon en Litovio kaj aliaj baltaj landoj, litovan landon, popolon, historion, naturon kaj tradukojn de la litova literaturo. Litova Stelo“ aperas 6-foje jare. Jara abonkotizo por Ĉeĥio estas 10 guldenoj aŭ 6 USD.

SOMERA ESPERANTO-TENDARO LANČOV, ĈEĤA RESPUBLIKO

30.6.1996 - 13.7.1996 unua etapo

14.7.1996 - 27.7.1996 dua etapo

28.7.1996 - 10.8.1996 tria etapo

La Esperanto-Klubo en Třebíč aranĝas Someran Esperanto-Tendaron (SET). Ĝi okazas en tri etapoj, en la tradicia loko ĉe la digolago de Vranov, apud la vilaĝo Lančov, distrikto Znojmo, en suda Moravio.

La instruado de Esperanto okazas ĉiutage krom dimanĉo de la 8-a ĝis 12-a horo en tri diversgradaj kursoj:

A - por komencantoj

B - por progresintoj

C - konversacia

La supozataj scioj por la kurso C devas havi la nivelon de la lernolibroj Paŝoj al plena posedo“ (W. Auld), La tuta Esperanto“ (H. Seppik) k.s. La lingvoscio devas esti tiagrada, ke la partoprenanto estu kapabla konversacii.

En la tendaro okazas ankaŭ kursoj de la angla, franca kaj germana lingvoj.

Ĉiu partoprenanto estas devigata frekventi iun el la kursoj kaj respekti la tendaran regularon, pri kiu oni estos informitaj surloke post la alveno.

La loĝado estas en kvarlitaj kaj kvinlitaj kabanoj. La manĝojn oni ricevas ekde la tago de alveno (dimanĉo) ĝis la tago de la forveturo (sabato).

Posttameze okazas sinbanado, sportado, ekskursoj, vespere tendarfajroj kun kantado kaj aliaj programeroj. La ekskursoj - unu tuttaga al la ĉefurbo de Aŭstrio - Vieno, kaj du duontagaj - ne estas enkalkulitaj en la kotizo.

Aliĝontaj grupoj devas havi akompananton, kiu bone regas Esperanton. Gvidanto, kiu akompanas 10-personan grupon, ĝuos 50%-an kaj gvidanto de 5-persona grupo 25%-an rabaton.

Dum pli ol 43 jaroj partoprenis en SET geamikoj el preskaŭ ĉiuj eŭropaj kaj 5 transmaraj landoj. Por ĉiu etapo ni akceptos nur la unuajn 120 aliĝilojn. Tial ni konsilas al vi aliĝi kiel eble plej frue. La necesajn informojn rilate la alvenon, restadon kaj vivon en la tendaro ricevos ĉiu aliĝinto kune kun la konfirmo pri la akcepto. Skribu al la adreso:

Esperanto-Klubo

CZ-674 01 TŘEBÍČ

Ĉeĥio

BELARTAJ KONKURSOJ

DE UEA EN 1996

La Belartaj Konkursoj de UEA ricevas ĉi-foje ekstran fascinon pro la urbo kie oni kronos la laŭreatojn: Prago, unu el la historiaj metropoloj de literaturo kaj aliaj artoj. Plian fascinon donas la nekutima grandeco, kiun oni antaŭvidas por la Praga Universala Kongreso. Ankaŭ la kongresa temo ligiĝas al Kulturo: Kulturo - valoro aŭ varo?“

Ĉu en tiaj kadroj la Belartaj Konkursoj spertos en 1996 unu el siaj plej fekundaj jaroj? Tion esperas la organizantoj, kiuj denove invitas kreemajn esperantistojn al partopreno en la plej prestiĝa kaj vivipova belarta institucio de Esperanto.

Ĉiuj konkursaĵoj devas esti novaj kaj, escepte de la infanlibroj, ne publikigitaj en presa aŭ alia formo.

Krome validas jenaj kondiĉoj:

Poezio: Maksimuma longo ne fiksita. Tri premioj.

Prozo: Maksimuma longo 200x65 tajpospacoj. Tri premioj.

Teatraĵo: Maksimuma longo ne fiksita. Tri premioj.

Eseo: Teme ligita kun Esperanto aŭ kun la temo de la 81-a UK: Kulturo - valoro aŭ varo?“. Tri premioj, el kiuj la unua nomiĝas Luigi Minnaja“.

Kanto: Teksto kaj melodioj povas esti de malsamaj aŭtoroj. Eblas sendi la melodiojn surpapere aŭ sonbende. Tri premioj, el kiuj la unua nomiĝas An-Song-san“.

Vidbendo: Temo prefere ligita kun Esperanto. Maksimuma daŭro 30 minutoj. Sistemo VHS/PAL. Tri premioj.

Infanlibro de la Jaro: Originala aŭ tradukita libro, presforme aperinta en 1995. Unu premio.

Sendo: Oni rajtas sendi maksimume tri konkursaĵojn por sama branĉo. Por poezio, prozo, teatraĵo, eseo kaj kanto oni sendu ilin en kvar ekzempleroj; por la infanlibra branĉo en tri ekzempleroj. Ĉiuj alvenu plej laste la 31-an de marto 1996. Por vidbendo oni sendu po unu ekzempleron ĝis la 1-a de julio 1996. Ĉion oni adresu al: Belartaj Konkursoj de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando.

La konkursaĵoj (krom vidbendoj kaj infanlibroj) estu pseŭdonimaj. La vera nomo kaj adreso estu en aparta koverto. Se eble, oni aldonu 5 internaciajn respond-kuponojn por ĉiu branĉo, en kiu oni konkursas.

Premioj: Unua premio: 390 gld. Dua premio: 273 gld. Tria premio: 156 gld. Nova Talento (por la plej bona konkursanto antaŭe ne premiita) 273 gld. Infanlibro de la Jaro: 819 gld.

Publikigo: La rajto je la unua presigo de la premiitaj verkoj apartenas al UEA, kiu ankaŭ poste rajtos aperigi ilin senpage en antologio de la Konkursoj.

Detala regularo haveblas kontraŭ unu respondkupono ĉe UEA.